ప్రపంచవ్యాప్తంగా H5N1 ఏవియన్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా (బర్డ్ ఫ్లూ) మళ్ళీ వార్తల్లో నిలిచింది. దశాబ్దాలుగా పక్షులను పొట్టనబెట్టుకుంటున్న ఈ వైరస్, ఇప్పుడు మానవుల మధ్య వ్యాపించి కోవిడ్-19 వంటి మహమ్మారిగా మారుతుందా? అన్నది శాస్త్రవేత్తల ప్రధాన ఆందోళన. తాజాగా భారతదేశంలోని అశోక విశ్వవిద్యాలయ శాస్త్రవేత్తలు చేసిన పరిశోధనలు ఈ ప్రమాదాన్ని ధృవీకరిస్తున్నాయి.
WHO వెల్లడించిన భయానక గణాంకాలు (2003 – ఆగస్టు 2025 వరకు):
- మొత్తం కేసులు: 25 దేశాలలో 990 మందికి సోకినట్లు నమోదైంది.
- మరణాలు: వీరిలో 475 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
- మరణాల రేటు: సుమారు 48%. (కోవిడ్-19 మరణాల రేటుతో పోలిస్తే ఇది చాలా ఎక్కువ, కాబట్టి ఇది అత్యంత ప్రాణాంతకమైనది).
వైరస్ వ్యాప్తి: పులుల వరకు చేరిన ముప్పు
H5N1 ఇప్పుడు కేవలం కోళ్లు లేదా బాతులకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు:
- అమెరికా: ఇక్కడ 18 రాష్ట్రాల్లోని 1,000 కంటే ఎక్కువ డైరీ ఫామ్‌లపై ఈ ప్రభావం ఉంది. సుమారు 70 మందికి సోకగా, ఒక మరణం నమోదైంది.
- భారతదేశం: జనవరి 2025లో నాగ్‌పూర్‌లోని వైల్డ్‌లైఫ్ రెస్క్యూ సెంటర్‌లో మూడు పులులు మరియు ఒక చిరుతపులి H5N1 కారణంగా మరణించాయి. వైరస్ ఇప్పుడు క్షీరదాలలో (Mammals) వేగంగా వ్యాపిస్తోందని ఇది నిరూపిస్తోంది.
భారతీయ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధన ఏం చెబుతోంది?
ప్రొఫెసర్ ఫిలిప్ చెరియన్ మరియు ప్రొఫెసర్ గౌతమ్ మీనన్ చేసిన ఈ అధ్యయనం ‘BMC Public Health’ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైంది. వారు ‘BharatSim’ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా తమిళనాడులోని నమక్కల్ జిల్లా (పౌల్ట్రీ హబ్) వంటి డిజిటల్ నమూనాను సిద్ధం చేశారు. వారి ప్రధాన ముగింపులు ఇవే:
- 10 కేసుల మైలురాయి: మనుషులలో మొదటి 2 కేసులు రాగానే కాంటాక్టులను క్వారంటైన్ చేస్తే ముప్పు తప్పుతుంది. ఒకవేళ కేసులు 10 దాటితే, దానిని ఆపడం అసాధ్యం మరియు అది సమాజంలో వ్యాపిస్తుంది.
- వ్యాప్తి మార్గం: వైరస్ పౌల్ట్రీ ఫామ్‌లు లేదా మార్కెట్ల నుండి ఇళ్లు, పాఠశాలలు మరియు కార్యాలయాలకు చేరుకోవచ్చు.
మానవులలో లక్షణాలు మరియు నివారణా చర్యలు
సోకిన పక్షులు లేదా జంతువుల సంపర్కంలోకి వస్తే మానవులలో ఈ క్రింది లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:
- తీవ్రమైన జ్వరం మరియు దగ్గు.
- గొంతు నొప్పి మరియు కండరాల నొప్పి.
- కంజంక్టివైటిస్: కళ్ళు మండటం మరియు ఎర్రబడటం.
రక్షణ చర్యలు:
- కల్లింగ్ (Culling): సోకిన పక్షులను వెంటనే చంపివేయడం అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గం.
- ఐసోలేషన్: సోకిన వ్యక్తిని వెంటనే ఇతరుల నుండి వేరు చేయడం.
- వ్యాక్సిన్: ఉపశమనం కలిగించే విషయం ఏమిటంటే, కోవిడ్ సమయంలో లాగా కాకుండా, H5N1 కోసం మందులు మరియు వ్యాక్సిన్‌ల స్టాక్ ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉంది.