ఢిల్లీ: ఇంట్లో ఉపయోగించకుండా లాకర్లలో ఉంచిన బంగారు ఆభరణాలు లేదా నాణేల ద్వారా ప్రజలు ఆదాయం పొందేలా కేంద్ర ప్రభుత్వం త్వరలోనే ఒక సరికొత్త పథకాన్ని ప్రకటించే అవకాశం ఉందని సమాచారం.
గత 2015వ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టిన “గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్” (Gold Monetisation Scheme – GMS) ను మరింత ఆధునీకరించి, అందులో కొన్ని కీలక మార్పులు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఈ కొత్త విధానం ప్రకారం, ఇకపై బ్యాంకులు మాత్రమే కాకుండా స్థానిక నగల దుకాణాలు (Jewellery Shops) కూడా ప్రజల నుండి బంగారాన్ని సేకరించేందుకు అనుమతించే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల ఎక్కువ మంది ప్రజలు ఈ పథకంలో పెట్టుబడి పెట్టేందుకు ఆసక్తి చూపుతారని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
అసలు ‘గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్’ అంటే ఏమిటి?
ఇళ్లలో నిరుపయోగంగా పడి ఉన్న బంగారాన్ని బ్యాంకుల ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ వినియోగంలోకి తీసుకురావడమే ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
పద్ధతి: ప్రజలు తమ వద్ద ఉన్న బంగారు ఆభరణాలు లేదా నాణేలను బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేయవచ్చు.
ప్రక్రియ: ఆ బంగారం నాణ్యతను పరీక్షించిన తర్వాత, దానిని కరిగించి బంగారు బిస్కెట్లుగా మారుస్తారు.
లాభం: ఆ బంగారానికి బదులుగా డిపాజిట్ చేసిన వారికి ప్రభుత్వం నిర్ణీత వడ్డీని (Interest) చెల్లిస్తుంది.
గడువు ముగిసాక: పథకం కాలపరిమితి ముగిసిన తర్వాత, పెట్టుబడిదారుల ఇష్టాన్ని బట్టి బంగారంగా గానీ లేదా నాటికి ఉన్న మార్కెట్ ధర ప్రకారం నగదు రూపంలో గానీ వెనక్కి తీసుకోవచ్చు.
పాత పథకం ఎందుకు ఆశించినంత విజయం సాధించలేదు?
భారతదేశంలో ఏటా భారీగా బంగారం దిగుమతి అవుతోంది. మన దేశంలోని ఇళ్లు, దేవాలయాలలో కలిపి దాదాపు 25,000 టన్నుల బంగారం నిరుపయోగంగా ఉందని అంచనా. కానీ, గత 10 ఏళ్లలో కేవలం 38 టన్నుల బంగారం మాత్రమే ఈ పథకం కిందకు వచ్చింది. దీనికి గల ముఖ్య కారణాలు:
బ్యాంకుల పరిమితి: ఇప్పటివరకు కేవలం బ్యాంకులు మాత్రమే బంగారాన్ని సేకరించే అధికారం కలిగి ఉండటం వల్ల ఇది సాధారణ ప్రజలకు అంతగా చేరువ కాలేకపోయింది.
సెంటిమెంట్ అడ్డంకి: కుటుంబ సాంప్రదాయ నగలు, పెళ్లి నగలను కరిగించడానికి మన దేశంలో చాలా మంది ఇష్టపడరు.
ఐటీ శాఖ భయం: పాత నగలపై టాక్స్ కట్టాల్సి వస్తుందేమో లేదా ఆదాయపన్ను (Income Tax) శాఖ విచారణ జరుపుతుందేమోననే భయం ప్రజల్లో ఉంది.
బ్యాంకుల నిరసన: బ్యాంకులకు కూడా ఇందులో పెద్దగా లాభాలు లేకపోవడంతో వారు దీనిని పెద్దగా ప్రమోట్ చేయలేదు.
నగల దుకాణాల అనుసంధానంతో రానున్న మార్పు
ఈ లోపాలను సరిదిద్దడానికే కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడు కొత్త ఆలోచన చేస్తోంది. ఇకపై ప్రజలు బ్యాంకుల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేకుండా, తమకు నమ్మకమైన స్థానిక నగల దుకాణాలలోనే బంగారాన్ని అప్పగించవచ్చు. ఆ దుకాణాలు బంగారాన్ని సేకరించి, గుర్తింపు పొందిన రిఫైనరీలు మరియు బ్యాంకులకు పంపుతాయి. దీనివల్ల దేశవ్యాప్తంగా కలెక్షన్ సెంటర్లు పెరిగి, ప్రజల భాగస్వామ్యం పెరుగుతుంది.
భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు చేకూరే లాభాలు
ఇళ్లలో ఉన్న బంగారంలో కేవలం 5 శాతం ఈ పథకం కిందకు వచ్చినా, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు దాదాపు 90 బిలియన్ అమెరికన్ ডాలర్ల ($90 Billion) పెట్టుబడి విలువ లభిస్తుంది.
దీనివల్ల విదేశాల నుండి కొత్త బంగారం దిగుమతి చేసుకోవాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. తద్వారా దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్యం (Foreign Exchange) భారీగా ఆదా అవుతుంది. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ కూడా ఇటీవల ఒక ఏడాది పాటు కొత్త బంగారం కొనడాన్ని ప్రజలు వాయిదా వేయాలని కోరిన సంగతి ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాలి.
అయితే, ఈ కొత్త విధానంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంకా ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు. రాబోయే రెండు వారాల్లో ఈ గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్ కొత్త నిబంధనలు అధికారికంగా విడుదలయ్యే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.