ప్రస్తుతం చాలామంది ఇంటి తోట (Kitchen Garden) ఏర్పాటు చేసుకుని, రోజువారీ వంటలకు అవసరమైన ఆకుకూరలు, సుగంధ మొక్కలను పెంచుకోవడానికి ఆసక్తి చూపుతున్నారు.
ముఖ్యంగా పుదీనా, కొత్తిమీర వంటి మొక్కలు తక్కువ స్థలంలోనే సులభంగా పెరుగుతాయి. వీటిని ఇంటి మిద్దె పైన (Terrace), బాల్కనీలో లేదా కిటికీ దగ్గర కూడా పెంచవచ్చు. ఈ మొక్కల ఆరోగ్యకరమైన పెరుగుదలకు మంచి నీటి పారుదల ఉన్న మట్టి, రోజుకు కనీసం 4 నుండి 5 గంటల ప్రత్యక్ష సూర్యరశ్మి, మరియు మితమైన నీరు అవసరం. కుండీలో నీరు నిలిచిపోకుండా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం; లేదంటే వేర్లు కుళ్ళిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
పుదీనా పెంచే విధానం
పుదీనాను కొమ్మల ద్వారా చాలా సులభంగా పెంచవచ్చు.
- మార్కెట్ నుండి తెచ్చిన పుదీనా కాడల కింది భాగంలో ఉన్న ఆకులను తీసేసి, ఒక గ్లాసు నీళ్లలో 5 నుండి 7 రోజులు ఉంచితే చిన్న తెల్లని వేర్లు వస్తాయి.
- ఆ తర్వాత వాటిని మట్టి ఉన్న కుండీలో నాటుకోవాలి. మట్టి ఎప్పుడూ కాస్త తేమగా ఉండాలి, కానీ నీరు ఎక్కువ పోయకూడదు.
- కాడలు పొడవుగా పెరుగుతున్నప్పుడు వాటి చివరలను తరచుగా తుంచుతూ ఉంటే (Pinching), పుదీనా మొక్క గుబురుగా పెరుగుతుంది.
- వారానికి ఒకసారి మట్టిని తేలికగా కదిలిస్తే వేర్లకు గాలి అంది ఎదుగుదల బాగుంటుంది. పాతబడిన, పసుపు రంగులోకి మారిన ఆకులను తీసేయడం వల్ల కొత్త చిగుర్లు వస్తాయి.
కొత్తిమీర పెంచే విధానం
కొత్తిమీరను విత్తనాల ద్వారా పెంచడం ఉత్తమ పద్ధతి.
- ధనియాలను నేరుగా నాటకుండా, మొదట వాటిని రెండుగా పగులగొట్టి 1 నుండి 2 గంటల పాటు నీటిలో నానబెడితే త్వరగా మొలకెత్తుతాయి.
- వెడల్పుగా, లోతు తక్కువగా ఉన్న కుండీలో మట్టిని నింపి, విత్తనాలను చల్లి దానిపై పల్చని మట్టి పొరను పరవాలి.
- ప్రతిరోజూ నీటిని చిలకరించడం (Sprinkling) మంచిది; నీరు ఎక్కువగా పోస్తే విత్తనాలు కొట్టుకుపోయే అవకాశం ఉంది.
- 7 నుండి 10 రోజుల్లో మొలకలు వస్తాయి. మొక్కలు మరీ దగ్గరగా మొలిస్తే, వాటి మధ్య కాస్త గ్యాప్ ఉండేలా కొన్నిటిని తీసి వేరే చోట నాటడం వల్ల ఎదుగుదల బాగుంటుంది.
సంరక్షణ చిట్కాలు
ఈ రెండు మొక్కలకు సూర్యరశ్మి చాలా అవసరం. ముఖ్యంగా ఉదయం పూట ఎండ తగిలితే బాగా పెరుగుతాయి.
- నెలకోసారి వర్మీ కంపోస్ట్ లేదా సహజ ఎరువులు వేస్తే ఆకులు పచ్చగా, మంచి సువాసనతో ఉంటాయి. రసాయనిక ఎరువులను వాడకపోవడమే మంచిది.
- తెగుళ్లు ఆశిస్తే, నీటిలో కలిపిన వేప నూనెను చల్లడం మంచి సహజ పరిష్కారం.
కోత కోసే పద్ధతి (Harvesting)
ఆకులను కోసేటప్పుడు చేతులతో లాగకుండా, కత్తెరతో పైభాగాన్ని మాత్రమే కట్ చేయాలి. దీనివల్ల కొత్త కొమ్మలు త్వరగా వస్తాయి. సరైన జాగ్రత్తలతో పెంచే పుదీనా, కొత్తిమీర ఇంటికి సువాసనను, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని అందించడమే కాకుండా మనసుకి ప్రశాంతతను ఇస్తాయి. తక్కువ ఖర్చుతో, తక్కువ స్థలంలో ఎక్కువ ప్రయోజనం ఇచ్చే ఈ చిన్న తోట ప్రయత్నం, నగర జీవనంలో పచ్చదనాన్ని నింపుతుంది.