కార్యాలయంలో తోటి మహిళా ఉద్యోగిని వక్షోజాల వైపు తదేకంగా చూడటం అనేది నైతికంగా తప్పే కావచ్చు.. కానీ, అది భారత శిక్షాస్మృతి (IPC) సెక్షన్ 354C కింద ‘వాయిరిజం’ (Voyeurism – పరస్త్రీల ఏకాంతాన్ని తొంగిచూడటం) అనే నేరం కిందకు రాదని ముంబై హైకోర్టు సంచలన తీర్పునిచ్చింది. చట్టంలోని లోతుపాతులను విశ్లేషిస్తూ ధర్మాసనం ఇచ్చిన ఈ తీర్పు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద చర్చకు దారితీసింది.
అసలేం జరిగింది?
ఒక ప్రైవేట్ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలో సీనియర్ అధికారిగా పనిచేస్తున్న వ్యక్తి, తన కింది స్థాయి మహిళా ఉద్యోగినిని తప్పుడు ఉద్దేశంతో చూస్తున్నాడంటూ కేసు నమోదైంది. ఈ పిటిషన్‌ను విచారించిన జస్టిస్ అమిత్ బోర్కర్ ధర్మాసనం, సదరు అధికారిపై ఉన్న ఎఫ్.ఐ.ఆర్ (FIR) మరియు క్రిమినల్ చర్యలను రద్దు చేస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
“తప్పుడు ఉద్దేశంతో చూడటం వేరు, చట్టం దృష్టిలో అది నేరంగా పరిగణించబడటం వేరు” అని న్యాయమూర్తి స్పష్టం చేశారు.
కోర్టు చెప్పిన ఆ ‘సీక్రెట్’ కారణం ఏమిటి?
సెక్షన్ 354C ప్రకారం ఒక వ్యక్తిని నేరస్థుడిగా నిర్ధారించాలంటే కొన్ని నిబంధనలు ఉంటాయని కోర్టు వివరించింది:
- ఏకాంతం (Privacy): ఒక మహిళ తన వ్యక్తిగత పనుల్లో నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు, ఎవరూ చూడటం లేదని ఆమె భావిస్తున్న సమయంలో రహస్యంగా చూడటం లేదా ఫోటోలు తీయడం ‘వాయిరిజం’ కిందకు వస్తుంది.
- ఆఫీస్ మీటింగ్ నేరం కాదు: ఆఫీసులో మీటింగ్ జరుగుతున్నప్పుడు లేదా అందరి మధ్యలో ఉన్నప్పుడు ఒకరిని తదేకంగా చూడటం ఈ సెక్షన్ పరిధిలోకి రాదని కోర్టు తేల్చి చెప్పింది.
“చట్టాన్ని దాని పరిధిని దాటి విస్తరించలేము. నిందితుడి ప్రవర్తన అనైతికం కావొచ్చు, కానీ అది వాయిరిజం అనే చట్టపరమైన నిర్వచనంలోకి సరిపోదు” అని జడ్జి పేర్కొన్నారు.
గతంలోనూ ఇలాంటి తీర్పులే..
కేవలం ముంబై హైకోర్టు మాత్రమే కాదు, ఇటీవల ఢిల్లీ హైకోర్టు కూడా ఒక ఐస్‌క్రీమ్ వ్యాపారిపై నమోదైన ఇటువంటి కేసును రద్దు చేస్తూ ఇలాంటి వ్యాఖ్యలే చేసింది. మహిళలను తప్పుడు చూపులతో వేధించడం సామాజికంగా పెద్ద తప్పే అయినప్పటికీ, సరైన సెక్షన్ల కింద కేసులు నమోదు కాకపోతే నిందితులు చట్టంలోని లొసుగుల ద్వారా బయటపడే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రస్తుతం ఈ తీర్పు సోషల్ మీడియాలో హాట్ టాపిక్‌గా మారింది. ఒక వర్గం వారు చట్టం తన పని తాను చేసిందని అంటుంటే, మరో వర్గం మహిళల భద్రతపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది.