మనీలా: ఫిలిప్పీన్స్లో ఒక వింతైన, అత్యంత భయంకరమైన బంగారు గని ఉంది. అక్కడ బంగారం వెలికితీయడం కోసం కార్మికులు సముద్రం లేదా నదుల లోపల గంటల తరబడి మునిగి పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. ఇక్కడ తవ్వకాలు జరపడానికి ఎటువంటి పెద్ద యంత్రాలు (Heavy Machinery) లేవు, కనీసం ప్రాణ రక్షణ కల్పించే సురక్షిత పరికరాలు (Safety Gear) కూడా ఉండవు. వారి వద్ద ఉన్నదల్లా ఒక పాత కంప్రెసర్ మెషిన్, నోటితో పట్టుకునే ఒక ప్లాస్టిక్ పైపు మాత్రమే!
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన మైనింగ్ ప్రక్రియగా పరిగణించబడే ‘కంప్రెసర్ మైనింగ్’ యొక్క అత్యంత భయానక రూపం ఇది.
ఇటీవల సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న వీడియోల ప్రకారం.. కార్మికులు నీటి లోపలికి వెళ్లి క్షణాల్లో మాయమైపోతుంటారు. వారు చీకటిగా, బురదగా ఉన్న నీటిలో 10 నుండి 40 అడుగుల లోతు వరకు వెళతారు. అక్కడ ఎటువంటి కాంతి లేకపోయినా.. కేవలం చేతులతోనే బురద, రాళ్లను తవ్వి బ్యాగుల్లో నింపుతారు. పైనున్న వారి సహచరులు ఆ బ్యాగులను తాడు సహాయంతో పైకి లాగుతారు. ఈ సుదీర్ఘమైన, ప్రాణాంతకమైన ప్రక్రియలో వారికి దొరికేది కేవలం కొద్ది గ్రాముల బంగారమే.. కానీ వారు చెల్లించేది మాత్రం తమ అమూల్యమైన ప్రాణం!
ఈ ప్రమాదకరమైన ‘జుగాడ్’ (తాత్కాలిక అమరిక) ఎలా పనిచేస్తుంది?
కార్మికులు ఒక పొడవైన ప్లాస్టిక్ పైపును నోటితో గట్టిగా నొక్కి పట్టుకుంటారు. బయట డీజిల్తో నడిచే ఒక పాత కంప్రెసర్ మోటార్ సహాయంతో ఆ పైపు ద్వారా లోపలికి ఆక్సిజన్ (గాలి) అందుతుంది. నీరు విపరీతమైన బురదతో నిండి ఉండటం వల్ల లోపల కంటికి ఏమీ కనిపించదు. ఆ ఘాఢాంధకారంలోనే వారు నీటి అడుగున ఉన్న మట్టి గోడలను తవ్వుతారు. చాలాసార్లు లోపల తవ్విన సొరంగాలు కూలిపోవడం లేదా బయట కంప్రెసర్ మోటార్ ఆగిపోవడం వల్ల కార్మికులు ఊపిరాడక, లోపలే సమాధైపోతుంటారు.
ఈ గనిలో పొంచి ఉన్న ముప్పులు:
శ్వాస ఆగిపోయే ప్రమాదం: పొరపాటున నోటి నుండి ప్లాస్టిక్ పైపు జారితే క్షణాల్లో శ్వాస ఆగిపోతుంది.
కూలిపోయే సొరంగాలు: నీటి లోపల మట్టి స్థిరంగా ఉండదు. అందువల్ల తవ్విన సొరంగాలు ఎప్పుడైనా కూలిపోవచ్చు.
రక్తంలో గ్యాస్ బబుల్స్: ఎటువంటి ప్రెషర్ సూట్లు లేకుండా పదే పదే నీటి లోపలికి, పైకి రావడం వల్ల రక్తంలో గ్యాస్ బుడగలు (Decompression Sickness) ఏర్పడి ప్రాణాలు పోతాయి.
పాదరసం (Mercury) ప్రభావం: మట్టి నుండి బంగారాన్ని వేరు చేయడానికి వీరు ‘మెర్క్యురీ’ని ఉపయోగిస్తారు. ఇది కాలక్రమేణా శరీర అవయవాలను నిర్వీర్యం చేస్తుంది.
చిన్నారుల శ్రమ – నివేదికల వెల్లడి:
వివిధ అంతర్జాతీయ నివేదికల ప్రకారం.. 9 నుండి 17 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్న చిన్న పిల్లలు కూడా ఈ ప్రమాదకరమైన పనిలో మగ్గుతున్నారు. ‘హ్యూమన్ రైట్స్ వాచ్’ (Human Rights Watch) నివేదిక ప్రకారం, ఫిలిప్పీన్స్లోని చిన్న తరహా బంగారు గనుల్లో వేలాది మంది పిల్లలు పనిచేస్తున్నారు. 2014 లో, ఒక 17 ఏళ్ల బాలుడు సొరంగంలో ఆక్సిజన్ అందక మరణించాడు. అయినప్పటికీ, తీవ్రమైన పేదరికం కారణంగా స్థానిక ప్రజలు నిస్సహాయ స్థితిలో ఈ పనిని కొనసాగిస్తూనే ఉన్నారు.
అసలు ఈ పనిని ఎందుకు చేస్తున్నారు?
ప్రపంచంలోనే అత్యధిక బంగారు నిల్వలు ఉన్న దేశాలలో ఫిలిప్పీన్స్ ఒకటి. కానీ ఇక్కడి గ్రామీణ, వెనుకబడిన ప్రాంతాలలో ఉపాధి అవకాశాలు లేకపోవడంతో ప్రజలు ఈ అనధికారిక మైనింగ్ వైపు మళ్లుతున్నారు. రోజంతా ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి కష్టపడితే కొన్ని గ్రాముల బంగారం దొరుకుతుంది, అది వారి కుటుంబానికి కొన్ని రోజుల పాటు తిండి పెడుతుంది. కానీ దీర్ఘకాలంలో వారి ఆరోగ్యం పూర్తిగా క్షీణిస్తుంది.
ఇటీవల వైరల్ అయిన వీడియోలలో కార్మికులు బురద నీటిలో ఈదుతూ మట్టిని తవ్వుతున్న దృశ్యాలు చూసి నెటిజన్లు షాక్కు గురవుతున్నారు. పొట్టకూటి కోసం మనిషి ఇంతటి ప్రమాదకరమైన పని కూడా చేస్తాడా అని ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
నిజానికి ఫిలిప్పీన్స్ ప్రభుత్వం 2012 లోనే ఈ ‘కంప్రెసర్ మైనింగ్’ పై పూర్తి నిషేధం విధించింది. కానీ, ప్రభుత్వ నిఘా లేని సుదూర ప్రాంతాలలో ఈ దారుణం ఇప్పటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది. స్థానిక వ్యాపారులు ఈ వ్యాపారానికి పెట్టుబడి పెడుతూ కార్మికులను తీవ్రంగా దోపిడీ చేస్తున్నారు. ఈ ప్రమాదకరమైన పద్ధతిని పూర్తిగా అరికట్టి, అక్కడి కార్మికులకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించాలని పలు అంతర్జాతీయ సంస్థలు ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.