టెహ్రాన్: అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకుడు అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ ఫిబ్రవరి 28న మరణించారు. ఆయన అంత్యక్రియలు జూలై 4 నుండి 9 వరకు ఇరాన్లో జరగనున్నాయి. ఈ కార్యక్రమానికి హాజరు కావాలని ఇరాన్ ప్రధాని మసూద్ పెజెష్కియన్ ప్రధాని మోదీని ఆహ్వానించారు. అయితే, ప్రధాని మోదీ ఈ కార్యక్రమానికి వెళ్లడం లేదని, ఆయనకు బదులుగా కేంద్ర సహాయ మంత్రి పవిత్ర మార్గరిటా మరియు బీహార్ గవర్నర్ సయ్యద్ అటా హస్నైన్ భారత్ తరపున హాజరయ్యే అవకాశం ఉందని సమాచారం.
నేపథ్యం: గత ఫిబ్రవరిలో అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ సంయుక్తంగా ఇరాన్పై దాడి చేశాయి. టెహ్రాన్లోని ఖమేనీ కార్యాలయంపై జరిగిన క్షిపణి దాడిలో ఆయన మరణించారు. గత జూన్లో ఇరాన్-అమెరికా మధ్య తాత్కాలిక ఒప్పందం కుదిరే వరకు యుద్ధం కొనసాగింది. అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ దాడుల వల్లే ఖమేనీ మరణించారని ఇరాన్ భావిస్తున్న తరుణంలో, ప్రధాని మోదీ ఆ అంత్యక్రియలకు వెళ్తే అమెరికా, ఇజ్రాయెల్తో భారత్ సంబంధాలు దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అందుకే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ఖమేనీ నేపథ్యం: 1979 ఇరాన్ విప్లవం తర్వాత, 1989లో రుహోల్లా ఖమేనీ మరణం అనంతరం, జూన్ 4, 1989న అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ ఇరాన్ రెండో అత్యున్నత నాయకుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. 2026 ఫిబ్రవరి 28న మరణించే వరకు ఆయన ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ప్రస్తుతం ఆయన కుమారుడు మొజ్తబా ఖమేనీ ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకుడిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.