పశ్చిమ ఆసియాలో మొదలైన కొత్త సైనిక ఘర్షణ భారతీయుల జేబుపై భారం పడబోతోందా? ఇరాన్‌పై తాజా దాడుల తర్వాత హోర్ముజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతలు గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయి. దీని ప్రభావం ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌పై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
ముఖ్య అంశాలు:
- ముడిచమురు ధర: బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర ప్రస్తుతం బ్యారెల్‌కు సుమారు $82 వద్ద ఉంది. పరిస్థితులు ఇలాగే కొనసాగితే ఇది $100 మార్కును దాటే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
- ధరల పెరుగుదల అంచనా: పరిస్థితులు చక్కబడకపోతే, చమురు కంపెనీలు లీటరుకు 12 నుండి 14 రూపాయల వరకు ధరలను పెంచే అవకాశం ఉంది.
- భారత్ వద్ద నిల్వలు: కేంద్ర మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరి రాజ్యసభలో తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. భారత్ వద్ద 74 రోజులకు సరిపడా చమురు నిల్వలు (Strategic Petroleum Reserves – SPR) ఉన్నాయి. విశాఖపట్నం, మంగళూరు మరియు పదూరులోని భూగర్భ నిల్వలతో పాటు చమురు కంపెనీల వద్ద ఉన్న స్టాక్ దీనికి భరోసానిస్తోంది.
ధరలు ఎలా నిర్ణయించబడతాయి?
2010 (పెట్రోల్), 2014 (డీజిల్) నుండి వీటి ధరలను ప్రభుత్వ నియంత్రణ నుండి విముక్తి (De-regulate) చేశారు. ప్రస్తుతం డైనమిక్ ఫ్యూయల్ ప్రైసింగ్ విధానం అమలులో ఉంది. దీని ప్రకారం:
- ప్రతిరోజూ ఉదయం 6 గంటలకు ధరలు మారుతుంటాయి.
- అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ముడిచమురు సగటు ధర మరియు డాలర్‌తో రూపాయి మారకం విలువ ఆధారంగా ఈ ధరలను చమురు కంపెనీలే నిర్ణయిస్తాయి.
లెక్కలు ఇలా ఉన్నాయి ($1 పెరిగితే ఎంత భారం?):
ఒక బ్యారెల్ అంటే సుమారు 159 లీటర్లు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో బ్యారెల్ ధర 1 డాలర్ పెరిగితే, భారత్‌లో లీటరు ధర సుమారు 50 నుండి 60 పైసలు పెరుగుతుంది. ఒకవేళ రూపాయి బలహీనపడితే ఈ భారం 65 పైసల వరకు ఉండవచ్చు.
| ముడిచమురు ధర (బ్యారెల్‌కు) | లీటరుపై పెరిగే అంచనా ధర |
| $90 | ₹5 నుండి ₹6 వరకు |
| $100 | ₹12 నుండి ₹14 వరకు |
| $110 | ₹18 నుండి ₹21 వరకు |
పన్నుల భారం:
మనం పెట్రోల్ బంకులో చెల్లించే ధరలో 40% నుండి 50% వరకు పన్నులే ఉంటాయి. ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎక్సైజ్ డ్యూటీ, డీలర్ కమీషన్ మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వ్యాట్ (VAT) కలిసి ఉంటాయి. పెట్రోల్, డీజిల్ ఇంకా GST పరిధిలోకి రానందున పన్నుల భారం ఎక్కువగా ఉంటోంది.