వాషింగ్టన్: ఈరాన్తో శాశ్వత కాల్పుల విరమణకు అమెరికా సిద్ధమైనట్లు కనిపిస్తోంది. దీని కోసం 14 కీలక అంశాలతో కూడిన ఒక ముసాయిదా ఒప్పందాన్ని అమెరికా సిద్ధం చేసింది. ఈ ఒప్పందంపై డొనాల్డ్ డ్రంప్ సంతకం చేస్తారా లేదా అనేది ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.
నేపథ్యం: గత ఫిబ్రవరి చివరలో ఈరాన్పై అమెరికా జరిపిన దాడుల నేపథ్యంలో, అంతర్జాతీయ ముడి చమురు సరఫరాకు కీలకమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ని ఈరాన్ మూసివేసింది. దీనివల్ల భారత్తో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు భారీగా పెరిగాయి. ఈ యుద్ధం ఎప్పుడు ముగుస్తుందా అని అందరూ ఎదురుచూస్తున్న తరుణంలో, అమెరికా ఈ 14 అంశాల ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చింది. దీనిని డ్రంప్ తన ‘ట్రూత్ సోషల్’ మీడియా వేదిక ద్వారా వెల్లడించారు.
ముఖ్యమైన నిబంధనలు (ప్రతిపాదిత ముసాయిదాలోని కొన్ని అంశాలు):
- అణు ఆయుధాలు: తమ వద్ద ఎటువంటి అణు ఆయుధాలు లేదా అణుబాంబులు లేవని ఈరాన్ స్పష్టంగా అంగీకరించాలి.
- స్వేచ్ఛా నౌకాయానం: హార్ముజ్ జలసంధిని ఎటువంటి సుంకాలు లేకుండా, పూర్తిస్థాయిలో నౌకాయానానికి వెంటనే తెరవాలి.
- సముద్ర గనుల తొలగింపు: సముద్రంలో ఈరాన్ ఏర్పాటు చేసిన అన్ని జలగనులను (Water Mines) 30 రోజుల్లోపు తొలగించాలి. ఇప్పటికే అమెరికా తన అత్యాధునిక సాంకేతికతతో చాలా వరకు తొలగించింది.
- నౌకాదళ முற்றுகை: ఈరాన్ ఓడరేవుల చుట్టూ అమెరికా నౌకాదళం పెట్టిన ముట్టడిని తొలగిస్తుంది, తద్వారా అక్కడ చిక్కుకున్న వాణిజ్య నౌకలు సురక్షితంగా తిరిగి వెళ్ళవచ్చు.
- అణుశక్తి నిర్మూలన: అమెరికా మరియు చైనాలు అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థతో (IAEA) కలిసి, ఈరాన్లోని అణుశక్తికి సంబంధించిన వ్యర్థాలను మరియు పదార్థాలను పూర్తిగా ధ్వంసం చేస్తాయి.
- ఆర్థిక ఆంక్షలు: తదుపరి ఆదేశాలు వచ్చే వరకు ఈరాన్కు ఎటువంటి ఆర్థిక లావాదేవీలు లేదా నిధుల విడుదల ఉండదు.
ఈ నిబంధనల అమలుపై ఈరాన్ ఎలా స్పందిస్తుంది మరియు ఈ కీలక ఒప్పందంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు ఏ నిర్ణయం తీసుకుంటారనేది రానున్న రోజుల్లో స్పష్టత రానుంది.