రియాద్: ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ముడిచమురును ఎగుమతి చేసే దేశంగా గుర్తింపు పొందిన సౌదీ అరేబియా, ప్రస్తుతం రష్యా నుండి పెద్ద ఎత్తున చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. వినడానికి ఇది కొంత ఆశ్చర్యకరంగా అనిపించినప్పటికీ, దీని వెనుక అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ను శాసించే ఒక బలమైన వ్యాపార వ్యూహం మరియు ఆర్థిక దౌత్యం దాగి ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్ వేగంగా మారుతోంది. ఉదాహరణకు, ఒకప్పుడు అమెరికా నుండి చాలా తక్కువ మొత్తంలో గ్యాస్ కొనుగోలు చేసిన భారతదేశం, మారుతున్న సమీకరణాల వల్ల ఇప్పుడు అమెరికా ఇంధన వనరులపై కూడా ఆధారపడుతోంది. ఇలాంటి తరుణంలో, చమురు నిల్వల్లో అగ్రగామిగా ఉన్న సౌదీ అరేబియా.. రష్యా నుండి చమురును కొనుగోలు చేయడం అంతర్జాతీయంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
రష్యా చమురును సౌదీ ఎందుకు కొనుగోలు చేస్తోంది?
సౌదీ అరేబియా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు ఎగుమతిదారు అయినప్పటికీ, వేసవి కాలంలో ఆ దేశంలో అంతర్గత ఇంధన అవసరాలు, విద్యుత్ డిమాండ్ భారీగా పెరుగుతాయి. ఈ హఠాత్తు డిమాండ్ను తీర్చడానికి సౌదీ తన స్వంత చమురును ఉపయోగించకుండా.. అంతర్జాతీయ ఆంక్షల కారణంగా రష్యా రాయితీ (Discount) ధరకే అందిస్తున్న ముడిచమురును కొనుగోలు చేసి అంతర్గత అవసరాలకు వాడుకుంటోంది.
అదే సమయంలో, తన వద్ద ఉన్న నాణ్యమైన స్వంత ముడిచమురును అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో గరిష్ట ధరలకు అమ్ముకుంటూ భారీగా లాభాలను ఆర్జిస్తోంది. ఇది సౌదీ అరేబియా అనుసరిస్తున్న అత్యంత వ్యూహాత్మక వాణిజ్య చతురత.
గణాంకాల ప్రకారం, కేవలం మే నెలలోనే సౌదీ అరేబియా రష్యా నుండి 1.23 మిలియన్ టన్నుల ఇంధనాన్ని దిగుమతి చేసుకుంది. ఇది రష్యా యొక్క మొత్తం సముద్ర మార్గ చమురు ఎగుమతుల్లో మూడో వంతు కంటే ఎక్కువ కావడం గమనార్హం. ఈ భారీ దిగుమతులు సౌదీ దేశీయ విద్యుత్ ఉత్పాదనకు మరియు వేసవి కాలపు అవసరాలకు ఎంతగానో దోహదపడుతున్నాయి. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో తన చమురును అమ్ముకోవడానికి రష్యా కొనుగోలుదారుల కోసం చూస్తున్న తరుణంలో, సౌదీ పెద్ద మొత్తంలో కొనుగోలు చేయడానికి ముందుకు రావడంతో రష్యా భారీగా డిస్కౌంట్లను ఆఫర్ చేసింది. ఇది ఆర్థికంగా ఇరు దేశాలకూ ప్రయోజనకరంగా మారింది.
హార్ముజ్ జలసంధి ఉద్రిక్తతలు – ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు:
పశ్చిమ ఆసియాలోని హార్ముజ్ జలసంధిలో (Strait of Hormuz) నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతల కారణంగా, సౌదీ అరేబియా యొక్క సాధారణ చమురు, గ్యాస్ ఉత్పత్తిపై కొంత ప్రభావం పడింది. దీనివల్ల దేశీయంగా ఉత్పత్తి అయ్యే ఇంధన లభ్యత తగ్గింది. మరోవైపు వేసవి తీవ్రత కారణంగా మిలియన్ల కొద్దీ ఎయిర్ కండిషనర్లు (AC) నిరంతరాయంగా నడవడం వల్ల విద్యుత్ వినియోగం గరిష్ట స్థాయికి చేరింది.
ఈ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు సౌదీ అరేబియా తన ‘ఈస్ట్-వెస్ట్ పైప్లైన్’ ద్వారా చమురు సరఫరాను రోజుకు 2 మిలియన్ బారెళ్ల నుండి ఏకంగా 7 మిలియన్ బారెళ్లకు పెంచింది. దీనివల్ల ఎర్రసముద్రంలోని (Red Sea) ‘యాన్బు’ రేవు ద్వారా పెద్ద ఎత్తున ముడిచమురును ప్రపంచ దేశాలకు ఎగుమతి చేసి భారీ లాభాలను ఆర్జించగలిగింది. దేశీయ అవసరాల కోసం రష్యా ఇస్తున్న చౌక చమురును ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించుకుంది.
ఇరు దేశాలకూ పరస్పర వాణిజ్య ప్రయోజనం:
సౌదీ అరేబియాకు రష్యా ఇంధనం చాలా తక్కువ ధరకే లభిస్తుండటంతో, దానిని స్థానిక అవసరాలకు మళ్లించి, అంతర్జాతీయంగా డిమాండ్ ఉన్న తన స్వంత ఖరీదైన ముడిచమురును ఎగుమతి చేస్తూ అదనపు లాభాలను గడిస్తోంది.
మరొకవైపు, ఐరోపా దేశాల ఆంక్షల (European Sanctions) కారణంగా రష్యాకు సాంప్రదాయ మార్కెట్లు మూసుకుపోయిన తరుణంలో, సౌదీ అరేబియా దానికి ఒక ప్రధాన కొనుగోలుదారుగా (Key Buyer) మారింది. ఈ వాణిజ్య ఒప్పందం ఇరు దేశాల ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు సరిగ్గా సరిపోవడంతో, రష్యా చమురు నౌకలు నిరంతరాయంగా సౌదీ తీరానికి చేరుకుంటున్నాయి.
కాబట్టి, సౌదీ అరేబియాలో చమురు కొరత ఉండటం వల్ల కాదు.. కేవలం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో లభిస్తున్న లాభదాయక అవకాశాలను వాడుకోవడానికే రష్యా నుండి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. ఇది పక్కా వ్యాపార వ్యూహంతో తీసుకున్న నిర్ణయం.
