భారత్-రష్యాల మధ్య రక్షణ రంగ సహకారంలో సరికొత్త అధ్యాయంగా ‘ఎస్-500’ వైమానిక, క్షిపణి రక్షణ వ్యవస్థ గురించిన చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి.
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ మధ్య జరిగిన భేటీలో రక్షణ రంగానికి సంబంధించి పలు సరికొత్త ప్రతిపాదనలపై చర్చించినట్లు సమాచారం వెలువడింది.
భారత్‌కు ఎస్-500 వ్యవస్థను సరఫరా చేయడమే కాకుండా, సాంకేతిక బదిలీ, సంయుక్త ఉత్పత్తి వంటి అవకాశాలను కూడా రష్యా ప్రతిపాదిస్తున్నట్లు నివేదికలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇప్పటికే భారత్ వినియోగిస్తున్న ఎస్-400 వ్యవస్థ కంటే ఎస్-500 తర్వాతి తరం (నెక్స్ట్-జెన్) అత్యాధునిక వైమానిక, క్షిపణి రక్షణ సామర్థ్యాలను అందించేలా రూపొందించబడిందని రష్యా పేర్కొంటోంది.
ఎస్-500 వ్యవస్థ మాత్రమే కాకుండా.. రష్యాకు చెందిన సుఖోయ్-57 (Su-57) ఐదో తరం యుద్ధ విమానాలు, భారత వాయుసేనలోని సుఖోయ్-30 ఎంకేఐ (Su-30MKI) విమానాలను అత్యాధునికంగా తీర్చిదిద్దే ‘సూపర్ సుఖోయ్’ ప్రాజెక్ట్, అదనపు ఎస్-400 వ్యవస్థలు, బ్రహ్మోస్ క్షిపణి ఆధునికీకరణ వంటి కీలక అంశాలు కూడా చర్చల్లో చోటుచేసుకున్నాయి. సుఖోయ్-57 యుద్ధ విమానాలను సంయుక్తంగా ఉత్పత్తి చేసే అంశంపై కూడా రష్యా ప్రతిపాదనలు చేసినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి.
అయితే, ఎస్-500 రక్షణ ఒప్పందం ఖరారైపోయిందని ఇప్పుడే స్పష్టంగా చెప్పలేం. తాజా సమాచారం ప్రకారం, ఈ ప్రాజెక్టులన్నీ ప్రస్తుతం ప్రతిపాదనలు, ప్రాథమిక చర్చల దశలోనే ఉన్నాయి; భారీ స్థాయి కొత్త రక్షణ ఒప్పందాలు తక్షణమే అధికారికంగా వెలువడే అవకాశాలు తక్కువేనని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. కాబట్టి, “రష్యా ఎస్-500 సరఫరాకు ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది” అనడం కంటే, భారత్‌కు ఎస్-500 అందించే దిశగా రష్యా తీవ్రమైన ఆసక్తి కనబరుస్తూ ప్రతిపాదనలు ముందుంచింది అని పేర్కొనడమే వాస్తవానికి నిలబడే ఖచ్చితమైన విశ్లేషణ.