భారతదేశంలో 2027లో జరగనున్న జనగణనకు సంబంధించి జనగణన కమిషనర్ మృత్యుంజయ్ కుమార్ నారాయణ్ పలు కీలక వివరాలను వెల్లడించారు. విలేకరుల సమావేశంలో ఆయన మాట్లాడుతూ, ఈ జనగణన మొత్తం నాలుగు దశల్లో జరుగుతుందని తెలిపారు.
మొదటి దశలో పౌరులు ‘స్వయం గణన’ (Self Enumeration) పద్ధతిలో తమ వివరాలను స్వయంగా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. ఓటర్లు తమ సమాచారాన్ని ఆన్‌లైన్ పోర్టల్‌లో ఇచ్చిన ఫామ్‌లో స్వయంగా నింపాలి.
రెండవ దశలో, ఎన్యూమరేటర్లు (గణన సిబ్బంది) ఇంటింటికీ వెళ్లి పౌరులు సమర్పించిన సమాచారాన్ని ధృవీకరిస్తారు. మూడవ దశలో, సేకరించిన డేటాను క్రాస్ చెక్ చేస్తారు; ప్రతి ఆరుగురు సిబ్బందికి ఒక సూపర్‌వైజర్ పర్యవేక్షణ ఉంటుంది. ఇక నాలుగవ దశలో ఓటర్ల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని సేకరించే పని జరుగుతుంది.
కులాధారిత గణన ఎప్పుడు? మొదటి దశలో కేవలం ఇళ్లకు సంబంధించిన (Household) సమాచారాన్ని మాత్రమే సేకరిస్తామని, కులాధారిత గణనను (Caste Census) రెండవ దశలో చేపడతామని కమిషనర్ స్పష్టం చేశారు. ఎవరికైనా ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఇళ్లు ఉంటే, వారు ప్రస్తుతం ఎక్కడ నివసిస్తున్నారో ఆ ఇంటి వివరాలను అందించవచ్చని ఆయన తెలిపారు.
ఏప్రిల్ 1 నుండి మొదటి దశ ప్రారంభం: జనగణన మొదటి దశ ఏప్రిల్ 1 నుండి ప్రారంభం కానుంది. ఇందులో ప్రభుత్వం మొత్తం 33 ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అడగనుంది. ముఖ్యంగా, ‘లివ్-ఇన్’ (సహజీవనం)లో ఉంటున్న జంటలు తమ బంధం సుదీర్ఘంగా కొనసాగుతుందని భావిస్తే, వారిని వివాహితులుగానే పరిగణించనున్నారు.
ఈ ప్రక్రియ కోసం ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ఆన్‌లైన్ పోర్టల్‌ను ప్రారంభించింది. దీనిని ‘హౌస్ లిస్టింగ్ మరియు హౌసింగ్ సెన్సస్’ అని పిలుస్తారు. దేశంలోని ఇళ్లు మరియు మౌలిక సదుపాయాల సమాచారాన్ని సేకరించి, మెరుగైన ప్రభుత్వ పథకాలను రూపొందించడమే దీని ఉద్దేశ్యం.
డిజిటల్ జనగణన: ఈసారి జనగణన పూర్తిగా డిజిటల్ రూపంలో జరగనుంది. సుమారు 30 లక్షల మంది సిబ్బంది మొబైల్ యాప్ ద్వారా సమాచారాన్ని సేకరిస్తారు. దీనివల్ల కాగితం వాడకం తగ్గి, ప్రక్రియ అంతా ‘పేపర్ లెస్’గా సాగుతుంది.