ఢిల్లీలోని వివేక్ విహార్లో ఆదివారం తెల్లవారుజామున సుమారు 3:47 గంటలకు ఒక నాలుగు అంతస్తుల నివాస భవనంలో భారీ అగ్నిప్రమాదం సంభవించింది. ప్రాథమిక విచారణలో ఏసీ పేలుడు (AC Blast) వల్లనే ఈ ప్రమాదం జరిగినట్లు తేలింది. ఈ దుర్ఘటనలో ఇప్పటివరకు 9 మంది మరణించగా, 7 నుండి 8 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.
14 ఫైర్ ఇంజన్లు రంగంలోకి దిగి 10-15 మందిని రక్షించాయి. మరణాల సంఖ్య ఇంకా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ సంఘటన మన ఇంట్లోని ఏసీల విషయంలో సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోతే అవి ఎంత ప్రమాదకరంగా మారుతాయో గుర్తుచేస్తోంది.
ఏసీ పేలుడుకు ప్రధాన కారణాలు:
- గ్యాస్ లీకేజీ: ఏసీలో రిఫ్రిజిరెంట్ గ్యాస్ (ఉదాహరణకు R-410A లేదా R-32) ఉంటుంది. పైపులైన్లో లీకేజీ ఉండి, ఆ గ్యాస్ బయటకు వచ్చి ఏదైనా చిన్న నిప్పురవ్వ లేదా స్పార్క్ తగిలితే పేలుడు సంభవించవచ్చు.
- కంప్రెసర్ వైఫల్యం: కంప్రెసర్ ఏసీకి గుండె లాంటిది. పాతబడిన లేదా పాడైపోయిన కంప్రెసర్లు విపరీతంగా వేడెక్కుతాయి (Overheating). దీనివల్ల గ్యాస్ పీడనం పెరిగి ఏసీ పేలిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
- సరైన నిర్వహణ లేకపోవడం: చాలా మంది ఏళ్ల తరబడి ఏసీ సర్వీసింగ్ చేయించరు. దుమ్ము-ధూళి చేరడం, మురికి ఫిల్టర్లు, బ్లాక్ అయిన పైపుల వల్ల మెషిన్పై లోడ్ పెరుగుతుంది. ఎండాకాలంలో ఏకధాటిగా వాడటం వల్ల ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమవుతుంది.
- విద్యుత్ సమస్యలు: వోల్టేజ్ హెచ్చుతగ్గులు (Fluctuations) లేదా తప్పుడు వైరింగ్ వల్ల షార్ట్ సర్క్యూట్ జరిగి గ్యాస్ అంటుకోవచ్చు.
- తప్పుడు ఇన్స్టాలేషన్: ఏసీని సరైన ప్రదేశంలో అమర్చకపోవడం లేదా పైపులైన్ కనెక్షన్ సరిగ్గా లేకపోవడం కూడా పెద్ద ముప్పును కలిగిస్తుంది.
ఏసీ పేలుడు నుండి ఎలా రక్షించుకోవాలి?
- ప్రతి 6 నెలలకు ఒకసారి ప్రొఫెషనల్ టెక్నీషియన్ చేత ఏసీ సర్వీసింగ్ చేయించండి.
- ఎల్లప్పుడూ నాణ్యమైన కంపెనీ ఏసీ మరియు మంచి స్టెబిలైజర్ ఉపయోగించండి.
- ఏసీ అవుట్డోర్ యూనిట్ను నేరుగా ఎండ తగిలే చోట లేదా గాలి ఆడని ఇరుకైన ప్రదేశాల్లో పెట్టకండి.
- గ్యాస్ లీక్ అవుతున్నట్లు అనుమానం వస్తే (వింత వాసన లేదా శబ్దం) వెంటనే ఏసీ ఆపేసి టెక్నీషియన్ను పిలవండి.
- 10 ఏళ్ల కంటే పాతబడిన ఏసీలను మార్చడం ఉత్తమం.
వివేక్ విహార్ సంఘటన మనకు ఒక హెచ్చరిక. చిన్నపాటి నిర్లక్ష్యం ఎంతటి పెద్ద ప్రమాదానికి దారితీస్తుందో ఇది నిరూపిస్తోంది. క్రమం తప్పకుండా ఏసీని తనిఖీ చేయించడం ద్వారా మన ప్రాణాలను మరియు మన కుటుంబాన్ని సురక్షితంగా ఉంచుకోవచ్చు.