1857లో జరిగిన ప్రథమ స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో మురాదాబాద్లో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని ముందుకు నడిపించిన ముఖ్య నాయకులలో ఒకరిగా నవాబ్ మజ్జూ ఖాన్ నిలిచారు.
ఆ సమయంలో ఆంగ్లేయుల పాలనకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను ఏకం చేసి, వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని ఉధృతం చేసినట్లు చరిత్ర ఆధారాలు పేర్కొంటున్నాయి. ప్రజలలో స్వాతంత్ర్య కాంక్షను రగిలించిన ఆయన, ఆంగ్లేయుల అధికారానికి సవాలు విసిరిన నాయకుడిగా గుర్తింపు పొందారు.
మురాదాబాద్ ప్రాంతంలో ఆంగ్లేయుల పరిపాలనకు వ్యతిరేకంగా కార్యకలాపాలు తీవ్రరూపం దాల్చినప్పుడు, నవాబ్ మజ్జూ ఖాన్ ఆ ఉద్యమాన్ని సమన్వయం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ప్రజల మద్దతును కూడగట్టి, బ్రిటిష్ అధికారుల అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా గళమెత్తిన ఆయన, 1857 తిరుగుబాటులో ఒక ముఖ్యమైన రూపుగా ఉద్భవించారు. ఆయన కార్యకలాపాల కారణంగా బ్రిటిష్ యంత్రాంగం దృష్టి ఆయనపై పడింది.
అనంతరం బ్రిటిష్ సైన్యం నవాబ్ మజ్జూ ఖాన్ను బంధించినట్లు సమాచారం. ఆయన నుండి తిరుగుబాటుకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని రాబట్టడానికి రకరకాల చిత్రహింసలకు గురిచేసినట్లు చారిత్రక కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఆయన శరీరంపై కాగుతున్న సున్నం పోసినప్పటికీ, తీవ్రమైన హింసకు గురిచేసినప్పటికీ ఆయన ఆంగ్లేయుల ముందు తలవంచలేదు. ఈ ఘటన ఆయన అచంచలమైన ధైర్యసాహసాలకు నిదర్శనంగా చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.
1857 తిరుగుబాటు చరిత్రలో ఢిల్లీ, కాన్పూర్, లక్నో వంటి ప్రాంతాలతో పాటు మురాదాబాద్లో జరిగిన పోరాటాలు కూడా ఎంతో ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి. ఆ పోరాటంలో ప్రజలను ఏకం చేసి బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా రణరంగంలోకి దిగిన నవాబ్ మజ్జూ ఖాన్ పాత్ర మరవరానిది. దారుణమైన చిత్రహింసలను ఎదుర్కొని కూడా తన నిరసనను విరమించని ఆయన వీరత్వం, త్యాగం భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట తొలిరోజుల చరిత్రలో ఎల్లప్పుడూ స్మరించదగిన ఘట్టంగా నిలుస్తాయి.

Leave a Reply