టెహ్రాన్: ఒక దేశం తన జనరల్స్ అందరూ చనిపోతారని, కమాండ్ సెంటర్లు పేల్చివేయబడతాయని ముందే ఊహించి.. అయినా సరే పోరాటం కొనసాగించేలా ప్లాన్ చేస్తే ఎలా ఉంటుంది? ఇరాన్ అనుసరిస్తున్న ‘మొజాయిక్ డిఫెన్స్’ వ్యూహం సారాంశం ఇదే. ఇది ఇరాన్ అధికార యంత్రాంగం వినాశకరమైన దాడులను తట్టుకుని కూడా పనిచేసేలా రూపొందించిన ఒక వికేంద్రీకృత యుద్ధ సిద్ధాంతం.
ఏమిటి ఈ మొజాయిక్ డిఫెన్స్? ఈ వ్యూహం ప్రకారం, సైన్యం మొత్తం ఒకే ‘మెదడు’ (కేంద్రం) పై ఆధారపడదు. అధికారం అనేక భౌగోళిక మరియు సంస్థాగత కేంద్రాలకు పంపిణీ చేయబడుతుంది. ఒక కేంద్రం నాశనమైనా, మిగిలినవి స్వతంత్రంగా పనిచేస్తాయి. ఇది ప్రధానంగా ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) తో ముడిపడి ఉంది.
ఈ వ్యూహం ఎలా పనిచేస్తుంది?
- 31 కమాండ్ సెంటర్లు: ఇరాన్ తన 31 ప్రావిన్సులలో స్వతంత్ర కమాండ్ సెంటర్లను ఏర్పాటు చేసింది. ఒకవేళ టెహ్రాన్‌తో సంబంధాలు తెగిపోయినా, ఆయా ప్రాంతాల కమాండర్లు స్వయంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని యుద్ధం చేయవచ్చు.
- వారసుల జాబితా (Successor Ladders): ఒక సీనియర్ కమాండర్ మరణిస్తే, అతని స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి ముందే నలుగురు వ్యక్తులను సిద్ధంగా ఉంచుతారు. దీనినే ‘నాల్గవ వారసుడు’ (Fourth Successor) సిద్ధాంతం అంటారు.
- దీర్ఘకాలిక యుద్ధం (Long War Logic): ఈ వ్యూహం చిన్నపాటి యుద్ధం కోసం కాదు. శత్రువు గాలిలో ఆధిపత్యం సంపాదించినా, ఇరాన్ దానిని తట్టుకుని నిలబడి.. యుద్ధం అయ్యే ఖర్చును (ఆర్ధికంగా, సైనికంగా) శత్రువు భరించలేనంత స్థాయికి పెంచుతుంది.
ఆర్థికంగా దెబ్బతీయడం: ఇరాన్ తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన డ్రోన్లు (ఉదాహరణకు షాహెద్ డ్రోన్లు) వాడుతుంది. వీటిని తయారు చేయడానికి కొన్ని వేల డాలర్లు మాత్రమే ఖర్చవుతాయి, కానీ వాటిని అడ్డుకోవడానికి శత్రువు లక్షల డాలర్ల ఖరీదైన క్షిపణులను వాడాల్సి వస్తుంది. ఈ వ్యత్యాసమే ఇరాన్ యొక్క ఆర్థిక యుద్ధ తంత్రం.
భౌగోళిక పరిస్థితులు: ఇరాన్ యొక్క క్లిష్టమైన కొండ ప్రాంతాలు మరియు హోర్ముజ్ జలసంధి వంటి సముద్ర మార్గాలు ఈ వ్యూహానికి బలాన్నిస్తాయి. చిన్నపాటి బోట్లు, సముద్ర మైన్లు మరియు యాంటీ-షిప్ క్షిపణులతో ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాను స్తంభింపజేయడం ద్వారా గల్ఫ్ దేశాలను మరియు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను ఇరాన్ ఒత్తిడిలోకి నెట్టగలదు.
ముగింపు: ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీ చెప్పినట్లుగా, “మా రాజధానిపై బాంబు దాడులు జరిగినా మా యుద్ధ సామర్థ్యం తగ్గదు. యుద్ధం ఎప్పుడు, ఎలా ముగియాలో మేమే నిర్ణయిస్తాం.” నాయకత్వాన్ని నిర్మూలించడం ద్వారా ఇరాన్‌ను ఓడించవచ్చు అనుకోవడం పొరపాటని, ఎందుకంటే ఇది వ్యక్తులపై కాకుండా ఒక ‘అభేద్యమైన వ్యవస్థ’పై నిర్మించబడిన వ్యూహమని ఈ సిద్ధాంతం స్పష్టం చేస్తోంది.