కేరళలో అమల్లోకి ‘పీఎం శ్రీ’ పథకం.. కానీ కాంగ్రెస్ సీఎం వేసిన స్కెచ్‌కు హస్తిన కూడా షాక్!

తిరువనంతపురం: కేరళలో లెఫ్ట్ (ఎల్డీఎఫ్) ప్రభుత్వం పోయి, కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని యూడీఎఫ్ కొత్త ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత.. తిరువనంతపురం నుండి ఢిల్లీ వరకు రాజకీయ వర్గాలను ఆశ్చర్యపరిచే ఒక భారీ పొలిటికల్ గేమ్ నడిచింది.

వాస్తవానికి, దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలలో భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP) ప్రభుత్వాలు లేవు. అందుకే ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రతిష్టాత్మక పథకం ‘PM SHRI’ (పీఎం స్కూల్ ఫర్ రైజింగ్ ఇండియా) దక్షిణాదిలోని పలు రాష్ట్రాల్లో పూర్తిగా అమలు కాలేకపోయింది. కేరళ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, లెఫ్ట్ సీనియర్ నేత పినరయి విజయన్ మొదట్లో ఈ పథకంపై కేంద్ర ప్రభుత్వంతో తీవ్రంగా పోరాడారు. కానీ ఆ తర్వాత రాష్ట్ర ఆర్థిక అవసరాలు, నిధుల కొరత కారణంగా నిశ్శబ్దంగా ఢిల్లీ ముందు మోకరిల్లి, కేరళలో ‘పీఎం శ్రీ’ పథకాన్ని అమలు చేస్తామని అంగీకరించారు.

సీఎం సతీశన్ మాస్టర్‌స్ట్రోక్:
రాష్ట్ర కొత్త ముఖ్యమంత్రిగా వి.డి. సతీశన్ బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు.. మాజీ సీఎం విజయన్ పదవి నుండి దిగిపోయేటప్పుడు ఈ వివాదాస్పద పథకానికి ఇప్పటికే ఆమోదం తెలిపినట్లు ఫైల్ ఆయన ముందుకు వచ్చింది. ఇప్పుడు కొత్త కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ముందు చట్టపరమైన నిస్సహాయత ఉంది, వారు ఈ పథకాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లక తప్పదు. కానీ వి.డి. సతీశన్ ఈ నిస్సహాయతను ఒక అద్భుతమైన అవకాశంగా మార్చుకున్నారు. ఆయన మోదీ ప్రభుత్వ పథకాన్ని అంగీకరించారు, కానీ దానితో పాటు ఒక మైండ్ గేమ్ ఆడారు. కేంద్ర పథకానికి గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇవ్వడం ద్వారా కేరళకు నిధులు వచ్చేలా చేశారు, అలాగే దాని అసలు నియంత్రణను (కంట్రోల్) రాష్ట్రం వద్దే ఉంచుకున్నారు. ముఖ్యమంత్రి సతీశన్ ఆడిన ఈ పొలిటికల్ మైండ్ గేమ్ వల్ల పథకం అయితే అమలవుతుంది, కానీ నిర్ణయాధికారం మాత్రం పూర్తిగా కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం చేతుల్లోనే ఉంటుంది.

అసలేమిటి ఈ ‘పీఎం శ్రీ’ పథకం? వివాదం ఎందుకు?
‘PM SHRI’ పథకాన్ని 7 సెప్టెంబర్ 2022న ప్రారంభించారు. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న 14,500 కంటే ఎక్కువ ప్రభుత్వ పాఠశాలలను ‘మోడల్ స్కూల్స్’గా అప్‌గ్రేడ్ చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. దీనిని నూతన జాతీయ విద్యా విధానం (NEP)తో కూడా అనుసంధానించారు. ఈ పూర్తి పథకంపై 5 సంవత్సరాలలో (2022-23 నుండి 2026-27) 27,360 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేయాలని ప్రతిపాదించారు.

పథకం యొక్క అతిపెద్ద నిబంధన: అప్‌గ్రేడ్ చేయబడే ప్రభుత్వ పాఠశాలల పేరు ముందు ‘PM SHRI’ అని చేర్చడం తప్పనిసరి.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక వంటి రాష్ట్రాలు దీనిని అమలు చేసినప్పటికీ.. తమిళనాడులోని డీఎంకే ప్రభుత్వం, కేరళలోని అప్పటి లెఫ్ట్ ప్రభుత్వం దీనిని నిలిపివేశాయి. దీనికి ప్రతిగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ రాష్ట్రాలకు అందాల్సిన వేల కోట్ల రూపాయల విద్యా నిధులను నిలిపివేసింది. బీజేపీ యేతర రాష్ట్రాల్లో ఈ పథకంపై ఉన్న ప్రధాన వివాదం ఏంటంటే.. ఈ పథకం నెపంతో బీజేపీ పాఠశాల విద్యను ‘కాషాయీకరణ’ చేయాలని చూస్తోందని ప్రతిపక్షాలు భావించడమే.

నిస్సహాయతను బలంగా మార్చుకున్న సతీశన్:
కేరళ ముఖ్యమంత్రి కాగానే వి.డి. సతీశన్ ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు.. ఖాళీగా ఉన్న రాష్ట్ర ఖజానా మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిలిపివేసిన సుమారు 1,400 కోట్ల రూపాయల భారీ విద్యా నిధులు. మాజీ ముఖ్యమంత్రి పినరయి విజయన్ ఈ భారీ నిధుల కోసం ఢిల్లీ ముందు లొంగిపోయి, గుట్టుచప్పుడు కాకుండా అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై సంతకం చేసి వచ్చారు. కానీ సతీశన్ అధికారం చేపట్టగానే ఈ నిస్సహాయతను తన అతిపెద్ద రాజకీయ డాల్‌గా మార్చుకున్నారు. కేంద్రంతో నేరుగా ఘర్షణ పడే సాంప్రదాయ మార్గాన్ని ఎంచుకోకుండా, ‘కో-ఆపరేటివ్ ఫెడరలిజం’ (సహకార సమాఖ్యవాదం) ముసుగును ధరించి, కేంద్రం వ్యూహాన్నే తిప్పికొట్టారు.

క్యాబినెట్ సబ్-కమిటీ ఏర్పాటు:
సతీశన్ వేసిన ఈ మొత్తం స్కెచ్‌లో పెద్ద వ్యూహం.. విద్య కాషాయీకరణ అనే ప్రచారాన్ని పూర్తిగా ధ్వంసం చేయడం. ఆయన ‘పీఎం శ్రీ’ పథకానికి ఆమోదం తెలిపారు, కానీ దానితో పాటు ఒక కఠినమైన చట్టపరమైన నిబంధనను పెట్టారు. ఈ పథకాన్ని నిశితంగా పరిశీలించడానికి మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రాష్ట్ర తుది వైఖరిని పంపడానికి 4గురు మంత్రులతో కూడిన హై-లెవల్ క్యాబినెట్ ఉప-సంఘాన్ని (Cabinet Sub-Committee) ఏర్పాటు చేశారు. దీనికి విద్యాశాఖ మంత్రి ఎన్. షంసుద్దీన్‌ను కన్వీనర్‌గా నియమించారు.

ఢిల్లీ చేతులు కట్టేసిన కేరళ ప్రభుత్వ కఠిన నిబంధనలు:
పాఠశాలల మౌలిక సదుపాయాలు (ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్), స్మార్ట్ క్లాస్‌రూమ్‌లు, కొత్త ల్యాబ్‌ల నిర్మాణం కోసం మాత్రమే ఢిల్లీ నుండి డబ్బు వస్తుందని, అయితే ఆ పాఠశాలల్లో పిల్లలకు ఏం బోధించాలనే పూర్తి సిలబస్ (పాఠ్యప్రణాళిక)ను కేవలం కేరళ ప్రభుత్వమే నిర్ణయిస్తుందని సతీశన్ ప్రభుత్వం కేంద్రానికి స్పష్టం చేసింది.

ఈ ఒక్క కఠినమైన నిబంధన ద్వారా, కేరళలో చాలా కాలంగా తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్న జాతీయ విద్యా విధానం (NEP)లోని వివాదాస్పద అంశాలన్నింటికీ రాష్ట్రంలో ‘నో-ఎంట్రీ’ బోర్డు పెట్టారు. ఈ విధంగా ముఖ్యమంత్రి వి.డి. సతీశన్ కేంద్రం యొక్క పథకాన్ని అంగీకరిస్తూనే, కేరళ పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం నిలిచిపోయిన ₹1,400 కోట్ల నిధులను సురక్షితం చేసుకున్నారు. అలాగే కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుకున్నా కేరళ విద్యా వ్యవస్థలో కించిత్ కూడా జోక్యం చేసుకోలేని విధంగా నిబంధనలను లాక్ చేశారు.

అసలు రిమోట్ కంట్రోల్ తిరువనంతపురం వద్దే:
‘పీఎం శ్రీ’ పథకం ద్వారా క్షేత్రస్థాయిలో తమకు నచ్చిన పాఠశాలలను ఎంపిక చేసుకుని రాజకీయంగా లాభపడాలని బీజేపీ భావించింది. కానీ ముఖ్యమంత్రి సతీశన్ ఇక్కడ కూడా పాచికను తిప్పికొట్టారు. ఏ జిల్లాలోని ఏ పాఠశాలను ఈ పథకం కింద అప్‌గ్రేడేషన్ కోసం ఎంపిక చేయాలనే పూర్తి తుది జాబితాను కేరళ క్యాబినెట్ ఉప-సంఘమే సిద్ధం చేస్తుందని స్పష్టం చేశారు.

దీని ఫలితంగా పాఠశాలల గోడలపై పేరు ‘పీఎం శ్రీ’ అని మెరిసినప్పటికీ, దాని అసలు రిమోట్ కంట్రోల్ మాత్రం ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం అంటే తిరువనంతపురం వద్దే సురక్షితంగా ఉంటుంది. ఈ చతురతతో సతీశన్.. స్థానిక స్థాయిలో క్రెడిట్ (కీర్తి) తీసుకోవాలనే బీజేపీ ఆశలపై నీళ్లు చల్లారు. అయితే, విజయన్ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఈ ఒప్పందంపై సంతకం చేసి, మొదటి విడతగా 99 కోట్ల రూపాయల నిధులను తీసుకున్నందున, చట్టపరంగా వారు ఈ పథకాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేయలేరనే పెద్ద నిస్సహాయత కూడా ఆయన ముందు ఉంది.

విజయన్ ప్రభుత్వ ‘రహస్య శరణాగతి’.. లెఫ్ట్ పార్టీల అంతర్గత కలహాలు:
తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్న కేరళకు ₹1,400 కోట్లు వంటి పెద్ద మొత్తాన్ని వదులుకోవడం అసాధ్యం, అందుకే అప్పటి విజయన్ ప్రభుత్వం దీనిని ఒక “వ్యూహాత్మక అడుగు”గా అభివర్ణిస్తూ గుట్టుచప్పుడు కాకుండా ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. కానీ విజయన్ ప్రభుత్వ ఈ “రహస్య ఒప్పందం” వార్త మీడియాలో లీక్ కాగానే, ఎల్డీఎఫ్ (LDF) కూటమిలోని రెండో అతిపెద్ద పార్టీ అయిన సీపీఐ (CPI) తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందంటే, సీపీఐకి చెందిన 4గురు మంత్రులు క్యాబినెట్ సమావేశాన్ని పూర్తిగా బహిష్కరిస్తామని బహిరంగంగా హెచ్చరించారు. నలువైపులా ఒత్తిడి రావడంతో పినరయి విజయన్ తన ప్రభుత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి అప్పట్లో యూ-టర్న్ తీసుకోవాల్సి వచ్చింది. ఆయన ఈ పథకం అమలును తాత్కాలికంగా నిలిపివేసి (ఫ్రీజ్ చేసి) వ్యవహారాన్ని క్యాబినెట్ సబ్-కమిటీకి అప్పగించారు. ఇప్పుడు సతీశన్ మిగతా కాంగ్రెస్ పాలిత రాష్ట్రాల తరహాలోనే దీనిని అమలు చేయడానికి అంగీకరించారు, కానీ సిలబస్ రాష్ట్రమే నిర్ణయిస్తుందనే కఠినమైన షరతుతో ముందుకు వెళ్లారు.

అసెంబ్లీలో లెఫ్ట్‌ను క్లీన్ బౌల్ చేసిన సతీశన్:
ముఖ్యమంత్రి సతీశన్ వేసిన ఈ అపూర్వమైన రాజకీయ వ్యూహం ఇప్పుడు ప్రతిపక్షంలో ఉన్న లెఫ్ట్ పార్టీలను తీవ్ర ప్రతిరక్షణాత్మక స్థితిలోకి నెట్టింది. అసెంబ్లీలో లెఫ్ట్ నాయకులు కాంగ్రెస్‌పై సిద్ధాంతపరమైన యూ-టర్న్ తీసుకున్నారని, కేంద్రం ముందు మోకరిల్లారని ఆరోపించినప్పుడు.. సతీశన్ సభలో పినరయి విజయన్ చేసిన పాత రహస్య ఒప్పంద పత్రాన్ని ప్రదర్శించారు.

గత విజయన్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రం కోసం తవ్విన ఆర్థిక లోటును మాత్రమే తాము పూడుస్తున్నామనే ప్రచారాన్ని సతీశన్ కేరళ ప్రజల ముందు బలంగా ఉంచారు. ఈ చతురతతో ఆయన లెఫ్ట్‌ను బలహీనంగా చూపించడమే కాకుండా, ఢిల్లీ ముందు లొంగిపోకుండా కేరళ హక్కులను సాధించిన ఒక ‘అత్యంత సమర్థుడైన మరియు ఆచరణాత్మక పాలకుడిగా’ తనను తాను స్థాపించుకున్నారు.

ఖాళీ ఖజానా అంతర్గత కథ (In-side Story):
ఈ పూర్తి రాజకీయ కథ ఇచ్చే అతిపెద్ద సందేశం ఏంటంటే.. ఆచరణాత్మక రాజకీయాల్లో రాష్ట్ర ఖజానా పూర్తిగా ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు, “ఢిల్లీ నుండి వచ్చే నిధులు” ఎంతటి సిద్ధాంతపరమైన ప్రత్యర్థులనైనా ఒకే తాటిపైకి వచ్చేలా చేస్తాయి; వారు కమ్యూనిస్టులైనా లేదా కాంగ్రెస్ వారైనా సరే.

తమిళనాడు కఠిన వైఖరి: లొంగే ప్రసక్తే లేదంటున్న విజయ్
కేరళ రూపంలో దక్షిణాదిలో ఒక పెద్ద అడ్డంకి తొలగిపోయిందని కేంద్ర ప్రభుత్వం సంతోషించవచ్చు, కానీ తమిళనాడు రూపంలో ఇప్పటికీ లొంగని ఒక అడ్డంకి అలాగే ఉంది. తమిళనాడులో స్టాలిన్ ప్రభుత్వం పోయిన తర్వాత కొత్త ముఖ్యమంత్రి అయిన విజయ్ విద్యా విషయాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వంతో ‘నో కాంప్రమైజ్’ (ఎలాంటి రాజీ లేదు) అనే కఠినమైన స్టాండ్ తీసుకున్నారు.

సీఎం విజయ్ పాత స్టాలిన్ ప్రభుత్వ విధానాన్నే ముందుకు తీసుకెళ్తూ.. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఇష్టానుసారం మరియు నిబంధనల ప్రకారం ‘పీఎం శ్రీ’ పథకాన్ని తమిళనాడులో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అమలు చేయనివ్వబోమని స్పష్టం చేశారు.

ఢిల్లీని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసిన తమిళనాడు కొత్త డిమాండ్:
‘PM SHRI’ పథకం కింద వచ్చే 10వ తరగతి వరకు ఉండే ‘త్రిభాషా సూత్రం’ (Three Language Policy) ను కూడా తమ రాష్ట్రంలో ఆమోదించడానికి తమిళనాడు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా లేదు. ముఖ్యమంత్రి విజయ్ కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎలాంటి ఆర్థిక ఒత్తిడికైనా లొంగేందుకు నిరాకరిస్తున్నారు. కేంద్రం తమిళనాడుకు సంబంధించిన సుమారు 3,500 కోట్ల రూపాయల విద్యా నిధులను నిలిపివేయడంపై సీఎం విజయ్ ఘాటుగా స్పందించారు. ఈ డబ్బు తమిళనాడులోని పేద విద్యార్థులదని, ఇది ఏ ప్రభుత్వ సొంత జాగీరు కాదని అన్నారు.

నిధులు నిలిపివేసి రాష్ట్రాలపై ఒత్తిడి తీసుకురావడం, బ్లాక్‌మెయిలింగ్ చేయడం వంటి మురికి రాజకీయాలకు కేంద్రం ఒడిగడుతోందని, అయితే తమిళనాడు ఈ బ్లాక్‌మెయిలింగ్‌కు ఎప్పటికీ లొంగబోదని ఆయన ఆరోపించారు. దీనితో పాటు సీఎం విజయ్ ఒక దేశవ్యాప్త పెద్ద డిమాండ్‌ను తెరపైకి తెచ్చారు. విద్యను రాజ్యాంగంలోని ‘ఉమ్మడి జాబితా’ (Concurrent List) నుండి వెంటనే తొలగించి, తిరిగి పూర్తిగా ‘రాష్ట్ర జాబితా’ (State List) లోకి చేర్చాలని డిమాండ్ చేశారు. తద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాల పాఠశాల విద్యా వ్యవస్థతో మరియు పిల్లల భవిష్యత్తుతో ఇలాంటి జోక్యం, రాజకీయాలు ఎప్పటికీ చేయలేదని స్పష్టం చేశారు.