సాయుధ దళాల ఏర్పాటు వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం క్రమశిక్షణ అని, దానిని ఉల్లంఘిస్తే దళాల లక్ష్యమే దెబ్బతింటుందని రాజస్థాన్ హైకోర్టు పేర్కొంది. 2013లో INS సావిత్రి యుద్ధనౌకపై తన పైఅధికారిని కొట్టిన ఒక నేవీ సైనికుడి ఉదంతంలో కోర్టు ఎటువంటి రాయితీ ఇవ్వడానికి నిరాకరించింది.
నేపథ్యం: మాజీ నేవీ సైనికుడు యశ్‌పాల్ యాదవ్, తనను విధుల్లో నుండి తొలగిస్తూ (Dismissal) మరియు 90 రోజుల కఠిన కారాగార శిక్ష విధిస్తూ ‘ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ ట్రిబ్యునల్’ (AFT) ఇచ్చిన తీర్పును సవాలు చేస్తూ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. అయితే జస్టిస్ ఇందర్జీత్ సింగ్ మరియు జస్టిస్ రవి చిరానియాలతో కూడిన బెంచ్ ఈ పిటిషన్‌ను కొట్టివేస్తూ పాత తీర్పునే సమర్థించింది.
కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు:
- క్రమశిక్షణే ముఖ్యం: “సాయుధ దళాలు వాటి కఠినమైన క్రమశిక్షణకు ప్రసిద్ధి. క్రమశిక్షణ రాహిత్యం లేదా నిబంధనల ఉల్లంఘన జరిగితే, ఆ దళాలు నిర్వర్తించాల్సిన విధులు మరియు వాటి ఉద్దేశ్యం విఫలమవుతాయి.”
- పైఅధికారిపై దాడి: పైఅధికారిని కొట్టి, తీవ్రమైన గాయాలు చేసిన కేసుల్లో ఉదార వైఖరి ప్రదర్శించలేమని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. మెడికల్ రిపోర్ట్ ప్రకారం అధికారికి ముక్కు నుండి రక్తం రావడం, ముఖం వాచిపోవడం వంటి తీవ్ర గాయాలయ్యాయి.
- పరిమిత న్యాయ సమీక్ష: క్రమశిక్షణా చర్యల్లో ఎలాంటి శిక్ష విధించాలో సూచించడం కోర్టు పని కాదని, అది అధికారుల పరిధిలోని అంశమని కోర్టు పేర్కొంది.
ఏం జరిగింది? మే 27, 2013న INS సావిత్రిపై పనిచేస్తున్న సమయంలో యశ్‌పాల్ యాదవ్, లెఫ్టినెంట్ కమాండర్ బ్రజేష్ కుమార్‌పై దాడి చేశారనేది ప్రధాన ఆరోపణ. అధికారి తనను దూషించి, కాలితో తన్నడం వల్లే ప్రతిఘటించానని నిందితుడు వాదించినప్పటికీ, సాక్ష్యాలు మరియు వైద్య నివేదికలు ఆ అధికారిపై తీవ్రమైన దాడి జరిగినట్లు నిరూపించాయి.
శిక్ష: దీనిని తీవ్రమైన నేరంగా పరిగణించిన నేవీ, అతనికి 90 రోజుల కఠిన జైలు శిక్ష, సర్వీసు నుండి తొలగింపు మరియు ‘గుడ్ కాండక్ట్ బ్యాడ్జ్’ ఉపసంహరణ వంటి శిక్షలు విధించింది. దీనిని హైకోర్టు ఇప్పుడు ఖరారు చేసింది.