భారతదేశంలో గత రెండు వారాలుగా బంగారానికి ఉన్న డిమాండ్లో 70 శాతానికి పైగా భారీ పతనం నమోదైనట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ నెల ప్రారంభంలో బంగారంపై దిగుమతి సుంకాన్ని (Import Duty) భారీగా పెంచడం మరియు పశ్చిమ ఆసియాలో కొనసాగుతున్న యుద్ధ పరిస్థితుల వల్ల నిత్యావసరాల ధరలు పెరగడం ఈ పతనానికి ప్రధాన కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. సాధారణ ప్రజల బడ్జెట్ తలకిందులు కావడంతో, బంగారం కొనుగోలు వారి ప్రాధాన్యత జాబితా నుండి పూర్తిగా తొలగిపోయింది.
ప్రధాన గణాంకాలు: ‘ఇండియా బులియన్ అండ్ జ్యువెలర్స్ అసోసియేషన్’ (IBJA) తాజా గణాంకాల ప్రకారం, మే నెల చివరి రెండు వారాల్లో దేశంలో బంగారు డిమాండ్ కేవలం 7.5 టన్నులకు మాత్రమే పరిమితమైంది. గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే (25 టన్నులు), మార్కెట్ ఎంతటి తీవ్ర సంక్షోభంలో ఉందో స్పష్టమవుతోంది.
మార్కెట్ను దెబ్బతీసిన ప్రధాన కారణాలు:
- దిగుమతి సుంకం పెంపు: బంగారంపై దిగుమతి సుంకాన్ని ప్రభుత్వం 6% నుండి 15%కి పెంచింది. 3% జీఎస్టీని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, మొత్తం పన్ను భారం 9.18% నుండి 18.45%కి పెరిగింది. దీనివల్ల బంగారం ధరలు అమాంతం పెరిగాయి.
- యుద్ధం మరియు ధరల పెరుగుదల: పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధం కారణంగా క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు పెరిగి, భారతదేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ మరియు ఇతర నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి. దీంతో సామాన్యుడు బంగారం కొనే పరిస్థితి లేకుండా పోయింది.
- ప్రధాని పిలుపు: దేశం ఎదుర్కొంటున్న విదేశీ మారక ద్రవ్య సంక్షోభాన్ని అధిగమించేందుకు, ప్రజలు ఏడాది పాటు బంగారం కొనుగోలును తగ్గించుకోవాలని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేసిన అభ్యర్థన కూడా వినియోగదారుల సెంటిమెంట్పై ప్రభావం చూపింది. జోయాలుక్కాస్ వంటి ప్రముఖ జ్యువెలరీ షోరూమ్లలో వ్యాపారం 35% కంటే ఎక్కువగా పడిపోయింది.
చిన్న వ్యాపారుల పరిస్థితి: భారతదేశంలో మొత్తం బంగారు వ్యాపారంలో 65% వాటా కలిగిన అసంఘటిత మార్కెట్ ఈ సంక్షోభంతో తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటోంది. డిమాండ్ లేకపోవడంతో ప్రముఖ జ్యువెలరీ సంస్థలు కొత్త నిల్వలను కొనుగోలు చేయడం ఆపివేశాయి.
ప్రస్తుతం వినియోగదారులు భారీ ఆభరణాలకు బదులుగా తక్కువ బరువు, తక్కువ క్యారెట్ ఉన్న నగలను ఎంచుకుంటున్నారని వ్యాపారులు చెబుతున్నారు. కొత్తగా బంగారం కొనే బదులు, ఉన్న పాత బంగారాన్ని విక్రయించి నగదు పొందడానికి ప్రయత్నిస్తున్న వారి సంఖ్య ఎక్కువగా ఉందని వారు పేర్కొన్నారు. రానున్న వివాహ సీజన్లో కూడా ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే మార్కెట్ మరింత కుదేలయ్యే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.