న్యూజిలాండ్‌కు చెందిన ఒక చిన్న కంపెనీ ‘ఓపెన్‌స్టార్ టెక్నాలజీస్’ న్యూక్లియర్ ఫ్యూజన్ రేసులో ప్రపంచాన్నే ఆశ్చర్యపరిచింది. ఇప్పటివరకు అసాధ్యమని భావించిన ఒక అద్భుతాన్ని ఈ స్టార్టప్ సాధించింది.
అర టన్ను బరువున్న శక్తివంతమైన అయస్కాంతాన్ని గాలిలో తేలియాడేలా చేసి (Magnetic Levitation), దాని సహాయంతో ప్లాస్మాను విజయవంతంగా నియంత్రించింది. వాణిజ్యపరంగా ప్రపంచంలోనే ఇలాంటి ప్రయోగం జరగడం ఇదే మొదటిసారి. న్యూక్లియర్ ఫ్యూజన్ సాంకేతికత పూర్తిగా విజయవంతమైతే, మానవాళికి కార్బన్ ఉద్గారాలు లేని, రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలు లేని అపరిమితమైన విద్యుత్ లభిస్తుంది.
గాలిలో తేలే అయస్కాంతంతో విద్యుత్ ఎలా పుడుతుంది? ఓపెన్‌స్టార్ వ్యవస్థాపకుడు రాతు మాతైరా ఈ మెషీన్ పనితీరును వివరించారు. ఈ కంపెనీ ‘లెవిటేటెడ్ డైపోల్’ (Levitated Dipole) అనే ప్రత్యేక సాంకేతికతపై పనిచేస్తోంది. ఇందులో ఒక శక్తివంతమైన అయస్కాంతాన్ని అయస్కాంత క్షేత్రం సహాయంతో గాలిలో వేలాడదీస్తారు. ఈ తేలియాడే అయస్కాంతం చుట్టూ ప్లాస్మాను బంధించి ఉంచుతారు. ‘జూనియర్’ అనే ప్రోటోటైప్ ద్వారా ఈ టెక్నాలజీ సాధ్యమేనని న్యూజిలాండ్ శాస్త్రవేత్తలు నిరూపించారు.
ఫ్యూజన్ మరియు ఫిషన్ మధ్య తేడా ఏమిటి? ప్రస్తుతం ఉన్న అణు రియాక్టర్లు ‘ఫిషన్’ (Fission) పద్ధతిలో పనిచేస్తాయి. ఇందులో పరమాణువులను విడగొట్టడం ద్వారా శక్తిని ఉత్పత్తి చేస్తారు. కానీ ఇందులో ప్రమాదకరమైన రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలు వస్తాయి. దీనికి భిన్నంగా ‘ఫ్యూజన్’ (Fusion) ప్రక్రియ సూర్యుడు మరియు నక్షత్రాల లోపల జరుగుతుంది. ఇందులో రెండు పరమాణువుల కేంద్రకాలను కలపడం ద్వారా అపారమైన శక్తి విడుదలవుతుంది.
2030 నాటికి ఇంటింటికీ అణు విద్యుత్? ఓపెన్‌స్టార్ కంపెనీ తన తదుపరి లక్ష్యం ‘తాహి’ (Tahi) అనే ప్రోటోటైప్‌ను సిద్ధం చేయడం. ఇది ప్రస్తుతం ఉన్న దానికంటే నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ శక్తివంతమైన అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని కలిగి ఉంటుంది. 2030వ దశకం నాటికి నగరాలకు విద్యుత్ సరఫరా చేసే వాణిజ్య రియాక్టర్లను సిద్ధం చేయాలని కంపెనీ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.