సురక్షితమైన, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని తినడానికి అత్యంత ఉత్తమమైన స్థలం మన సొంత ఇంటి వంటగది మాత్రమేనని మనమందరం భావిస్తుంటాము. అందుకే కూరగాయలు, పండ్లు, చికెన్, మటన్ లేదా చాపలు మాత్రమే కాకుండా.. వంట వండటానికి, తినడానికి ఉపయోగించే గిన్నెలను కూడా చాలా శుభ్రంగా ఉంచుకోవడానికి ప్రతి ఒక్కరూ ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకుంటారు. అయితే, గిన్నెలు కడగడానికి మనం ప్రతిరోజూ ఉపయోగించే డిష్వాష్ లిక్విడ్లు మన ఆరోగ్యానికి ఎంతవరకు సురక్షితమో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా?
మెరిసే పాత్రలు పరిశుభ్రతకు సంకేతమని సాధారణంగా అనుకుంటారు. కానీ ఆ మెరుపు వెనుక దాగి ఉన్న ప్రమాదకరమైన రసాయనాల (Chemicals) గురించి తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. డిష్వాష్ లిక్విడ్లలో ఉండే రసాయనాలు గిన్నెలను కడిగిన తర్వాత సరిగ్గా వదిలిపోకపోతే, అవి మనం తినే ఆహారం ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశించి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తాయి.
ప్రమాదకరమైన రసాయనం: ఐసోథియాజోలినోన్ (Isothiazolinones)
డిష్వాష్ లిక్విడ్లలో కనిపించే అత్యంత ప్రమాదకరమైన రసాయనాలలో ‘ఐసోథియాజోలినోన్’ ఒకటి. బ్యాక్టీరియా, బూజు (Fungus) చేరకుండా నిరోధించడానికి వీటిని డిష్వాష్ లిక్విడ్లలో కలుపుతారు. అయితే ఇవి అత్యంత విషపూరితమైనవి. గిన్నెలు కడిగిన తర్వాత కూడా వాటిపై ఒక సన్నని రసాయన పొర లేదా సోపు అంచులు మిగిలిపోతుంటాయి. ఇది ఆహారంతో పాటు కడుపులోకి వెళ్లినప్పుడు జీర్ణక్రియ సమస్యలు, కడుపులో ఇన్ఫెక్షన్లు (Infections) వచ్చేలా చేస్తుంది. అంతేకాకుండా, ఈ రసాయనాలు చేతులకు తగలడం వల్ల చర్మంపై మంట, దురద, అలెర్జీలు వస్తుంటాయి. చేతుల చర్మం పొడిబారడం, పగుళ్లు రావడం వంటివి కూడా ఈ ఘాటైన రసాయనాల వల్లే జరుగుతాయి.
లిక్విడ్లకు ఆకర్షణీయమైన రంగు, సువాసన ఇవ్వడానికి ఉపయోగించే కృత్రిమ సెంట్లు (Fragrances), రంగులు (Dyes) మరొక పెద్ద ముప్పు. వీటిలో ఉండే ‘థాలేట్స్’ (Phthalates) వల్ల హార్మోన్ల అసమతుల్యత, శ్వాసకోశ సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా చిన్న పిల్లలు ఉన్న ఇళ్లలో ప్లాస్టిక్ సీసాలు లేదా గిన్నెలను ఇటువంటి ఘాటైన డిటర్జెంట్లతో కడిగేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. గిన్నెల్లో మిగిలిపోయిన రసాయనాలు వేడివేడి ఆహార పదార్థాలతో కలిసినప్పుడు మరింత చురుగ్గా మారి, ఆహార నాణ్యతను దెబ్బతీస్తాయి.
మనం చేసే సాధారణ తప్పులు – తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
గిన్నెలు కడిగేటప్పుడు చాలా మంది చేసే ప్రధాన తప్పు ఏమిటంటే.. డిష్వాష్ లిక్విడ్ను నేరుగా గిన్నెలపై పోయడం. ఇలా చేయడం వల్ల రసాయనాలు గిన్నెలకు గట్టిగా అంటుకుపోతాయి. కాబట్టి లిక్విడ్ను నేరుగా వాడకుండా, ఎల్లప్పుడూ కొద్దిగా నీటిలో కలిపి (Dilute చేసి) మాత్రమే ఉపయోగించాలి. గిన్నెలను కడిగిన తర్వాత, ఒకటికి రెండుసార్లు మంచి నీటితో బాగా కడిగి, వాటిపై రసాయనాలు ఏమీ మిగల్లేదని నిర్ధారించుకోవాలి. కడిగిన పాత్రలను కాసేపు ఎండలో ఆరబెట్టడం వల్ల వాటిపై ఉండే సూక్ష్మజీవులు, రసాయనాల అవశేషాలు నశిస్తాయి.
సహజసిద్ధమైన ప్రత్యామ్నాయాలు
కెమికల్స్ ఉన్న లిక్విడ్లకు దూరంగా ఉంటూ ప్రകൃతిసిద్ధమైన ప్రత్యామ్నాయాలను ఎంచుకోవడమే అత్యంత సురక్షితమైన మార్గం. పూర్వకాలంలో మనం ఉపయోగించిన బూడిద, చింతపండు, నిమ్మకాయ వంటివి గిన్నెలపై ఉన్న జిడ్డు, మురికిని వదిలించడానికి అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. ప్రస్తుతం మార్కెట్లో రసాయనాలు లేని ‘ఎకో-ఫ్రెండ్లీ’ లేదా ఆర్గానిక్ డిష్వాష్ లిక్విడ్లు కూడా లభిస్తున్నాయి. కొద్దిగా వెనిగర్ (Vinegar) లేదా బేకింగ్ సోడా (Baking Soda) ఉపయోగించి గిన్నెలు కడగడం వల్ల కూడా జిడ్డు వదిలిపోవడమే కాకుండా బ్యాక్టీరియా నశిస్తుంది. మన ఆరోగ్యానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తూ వంటగదిలో ఇటువంటి చిన్న చిన్న మార్పులు చేసుకోవడం దీర్ఘకాలంలో ఎంతో మేలు చేస్తుంది. మీ కుటుంబ ఆరోగ్యం మీ చేతుల్లోనే ఉంది. గిన్నెల మెరుపు కంటే వాటి పరిశుభ్రత, భద్రతపైనే ఎక్కువ దృష్టి పెట్టండి.