ఉజ్జయిని: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం అనుసరిస్తున్న గ్రీన్ విచ్ మీన్ టైమ్ (GMT) స్థానంలో “మహాకాల్ స్టాండర్డ్ టైమ్”ను ప్రత్యామ్నాయంగా పరిగణించవచ్చా అనే అంశంపై శాస్త్రీయ చర్చ జరగాలని కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ పిలుపునిచ్చారు. భారతదేశ నాగరికత మరియు శాస్త్రీయ వారసత్వంలో భాగంగా ఈ ఆలోచనను ఆయన తెరపైకి తెచ్చారు.
ఉజ్జయినిలో జరిగిన ‘మహాకాల్: ది మాస్టర్ ఆఫ్ టైమ్’ అనే అంతర్జాతీయ సదస్సులో ఆయన మాట్లాడుతూ.. కాల గణన యొక్క ప్రస్తుత చట్రాన్ని (Framework) తిరిగి సమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు, ఆలోచనాపరులను కోరారు.
ఎందుకు మహాకాల్? ఎందుకు ఇప్పుడు?
2047 నాటికి భారతదేశాన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చాలనే లక్ష్యంలో భాగంగా, ఆధునిక శాస్త్రాన్ని మన సంప్రదాయ జ్ఞాన వ్యవస్థలతో అనుసంధానం చేయాలని ప్రధాన్ అభిప్రాయపడ్డారు.
“భారతదేశానికి సహజ సిద్ధమైన బలం, లోతైన సంప్రదాయం ఉంది. మన నాగరికత యొక్క కాల గణన వ్యవస్థలో ఉజ్జయినిలోని మహాకాల్ ఎప్పుడూ కేంద్ర బిందువుగా ఉంది.”
మంత్రి మాటల్లో చెప్పాలంటే, ఉజ్జయిని అనేది భారతీయ జ్ఞానానికి ఒక “జీవన ప్రయోగశాల” (Living Laboratory). ఇక్కడ సైన్స్, సంస్కృతి, సాహిత్యం మరియు ఆధ్యాత్మికత చారిత్రాత్మకంగా సంగమించాయి. ఉజ్జయిని, కాంచీ మరియు కాశీ వంటి పురాతన కేంద్రాలు కేవలం ప్రార్థనా స్థలాలు మాత్రమే కాదని, శాస్త్రీయ మరియు మేధోపరమైన కార్యకలాపాలకు కేంద్రాలని ఆయన గుర్తు చేశారు.
ఉజ్జయిని నుండి గ్రీన్ విచ్ వరకు:
కాల గణన వ్యవస్థలు ఆధునిక కాలంలోని గ్రీన్ విచ్ కంటే ముందే పురాతన భారతదేశంలో ఉండేవని, చారిత్రక ఆధారాలను మళ్లీ శాస్త్రీయంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని మంత్రి ఉద్ఘాటించారు.
“ఒకప్పుడు ఇక్కడ ప్రారంభమై, తర్వాత గ్రీన్ విచ్‌కు మారిన కాల గణన పద్ధతులను మనం మళ్లీ సమీక్షించవచ్చు.”
అయితే ఇదంతా శాస్త్రీయ ఆధారాలు మరియు విద్యాపరమైన చర్చల ప్రాతిపదికన జరగాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
సోషల్ మీడియాలో మిశ్రమ స్పందన:
మంత్రి వ్యాఖ్యలు ఆన్‌లైన్‌లో పెద్ద ఎత్తున చర్చకు దారితీశాయి. కొందరు దీనిపై ఆసక్తి కనబరచగా, మరికొందరు విమర్శలు గుప్పించారు.
- విమర్శకులు: “ముందు మీ రాష్ట్రంలో రోడ్లు, బస్సు వ్యవస్థను మెరుగుపరచండి” అని ఒకరు కామెంట్ చేయగా, “విద్యాశాఖ మంత్రికి ఉండాల్సిన శాస్త్రీయ దృక్పథం ఇదేనా?” అని మరొకరు ప్రశ్నించారు.
- మద్దతుదారులు: ఉజ్జయిని చారిత్రక ప్రాధాన్యతను గుర్తు చేస్తూ కొందరు మద్దతు తెలిపారు. ప్రాచీన భారతదేశంలో ఉజ్జయినిని ప్రైమ్ మెరిడియన్ (Prime Meridian) గా పరిగణించేవారని ఒకరు గుర్తు చేశారు. “కాలానికి అధిపతి అయిన మహాకాలుడు కొలువైన ఉజ్జయినినే ఇండియన్ స్టాండర్డ్ టైమ్ (IST) కేంద్రంగా ఉండాలి” అని మరొకరు అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రస్తుతానికి ఇవి కేవలం చర్చల స్థాయిలోనే ఉన్నాయి, అధికారికంగా కాల మండలాన్ని (Timezone) మార్చే ప్రతిపాదన ఏదీ ఇంకా రాలేదు.