ఇరాన్ యుద్ధం మరియు హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మూతపడటంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ అతలాకుతలమైంది. ‘ఫైనాన్షియల్ టైమ్స్’ నివేదిక ప్రకారం, ఈ సంక్షోభం నుండి బయటపడటానికి పలు దేశాలు ఇప్పుడు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై తీవ్రంగా ఆలోచిస్తున్నాయి.
భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ముప్పులు ఎదురైనప్పుడు చమురు ఎగుమతి, దిగుమతులకు ఆటంకం కలగకుండా ఉండాలంటే పైప్‌లైన్లు మరియు ఇతర రవాణా మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడమే ఏకైక మార్గమని అనేక దేశాల అధికారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో ప్రతిపాదిత ఇండియా-మిడిల్ ఈస్ట్-యూరప్ ఎకనామిక్ కారిడార్ (IMEC) ఒక ప్రధాన ప్రత్యామ్నాయంగా కనిపిస్తోంది. దీనివల్ల భారత్ మధ్య ఆసియా మీదుగా నేరుగా యూరప్‌తో అనుసంధానం కావచ్చు.
గల్ఫ్ దేశాల కొత్త వ్యూహం: యుద్ధం కారణంగా గల్ఫ్ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు కూడా దెబ్బతిన్నాయి. చమురు వ్యాపారం కోసం దశాబ్దాలుగా హోర్ముజ్ జలసంధినే నమ్ముకోవడం ఇప్పుడు ఇంధన సంక్షోభానికి కారణమైంది. అందుకే దీనికి అదనపు మార్గాలను అభివృద్ధి చేయాలని గల్ఫ్ దేశాలు నిశ్చయించుకున్నాయి.
సౌదీ అరేబియాకు కలిసొచ్చిన పైప్‌లైన్: ఎర్ర సముద్రం (Red Sea) వరకు సౌదీ అరేబియా ముందే వేసిన పైప్‌లైన్ ఇప్పుడు దానికి వరంగా మారింది. హోర్ముజ్ జలసంధి మూతపడినా, ఈ పైప్‌లైన్ ద్వారా సౌదీ తన చమురు సరఫరాను నిరంతరాయంగా కొనసాగిస్తోంది. తన పాత మౌలిక సదుపాయాల వల్ల సౌదీ ఇప్పుడు లాభపడుతోంది.
హైఫా రూట్‌పై చర్చ: ఇజ్రాయెల్‌లోని హైఫా పోర్ట్ ద్వారా అరబికా సముద్రం మరియు మధ్యధరా సముద్రాన్ని కలిపే మార్గంపై కూడా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల హోర్ముజ్ జలసంధితో పనిలేకుండానే మధ్య ఆసియా నుండి యూరప్‌కు దారి సుగమం అవుతుంది. కేవలం పైప్‌లైన్లు మాత్రమే కాకుండా రోడ్డు, రైలు మార్గాలను కూడా అనుసంధానించాలని భావిస్తున్నారు. ఇది తక్షణమే సాధ్యం కాకపోయినా, భవిష్యత్తు అవసరాలకు అత్యంత కీలకం.
లెబనాన్‌కు చెందిన నిర్మాణ సంస్థ ‘క్యాట్ గ్రూప్’ సీఈఓ క్రిస్టోఫర్ బుష్ మాట్లాడుతూ.. ఇటువంటి పైప్‌లైన్ ప్రాజెక్టులపై ఆసక్తి పెరుగుతోందని, ఇప్పటికే పనులు ప్రారంభమయ్యాయని తెలిపారు. భారత్, అమెరికా మద్దతు ఉన్న IMEC కారిడార్‌లో యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, జోర్డాన్ మరియు ఇజ్రాయెల్ భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.
భారత్ పాత్ర: గత నెలలో జరిగిన I2U2 (భారత్, ఇజ్రాయెల్, యూఏఈ, అమెరికా) గ్రూపు సమావేశంలో భారత్ ఈ IMEC గురించి చర్చించింది. భారత్‌లో జరిగిన జీ20 (G20) సదస్సులో ఈ కారిడార్‌ను ప్రకటించిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ ప్రత్యామ్నాయ మార్గం నేరుగా భారత్‌తో అనుసంధానమై ఉన్నందున, ఈ ప్రాజెక్టులో భారతదేశం అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించనుంది.