అమరావతికి పార్లమెంటు ద్వారా చట్టబద్ధత కల్పించినా, అది ఫైనల్ కాదని, తాము అధికారంలోకి వస్తే మార్చగలమని జగన్ మోహన్ రెడ్డి చేస్తున్న వ్యాఖ్యలపై రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది. అయితే, ఇది ప్రాక్టికల్‌గా సాధ్యమా కాదా …
1. రాజధాని మార్పుకు ఉన్న ఆటంకాలు
జగన్ అంటున్నట్లు రాజధానిని మార్చాలంటే కేవలం ఎన్నికల్లో గెలవడమే సరిపోదు. దానికి అనేక కండిషన్లు ఉన్నాయి:
- జగన్ భారీ మెజారిటీతో గెలవాలి.
- కేంద్రంలో హంగ్ పార్లమెంట్ ఏర్పడాలి లేదా జగన్ పార్టీ మద్దతుపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆధారపడి ఉండాలి.
- అంతేకాకుండా, కేవలం చట్టం చేసినంత మాత్రాన రాజధాని మారదు. గతంలో జగన్ ప్రభుత్వం మూడు రాజధానుల బిల్లు తెచ్చినా, అది కోర్టులో నిలబడదని తెలిసి వెనక్కి తీసుకున్నారు.
2. హైకోర్టు తీర్పు – రైతుల ఒప్పందాలు
రాజధాని మార్పుకు ప్రధాన అడ్డంకి ఏపీ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు. రాజధాని పేరుతో రైతుల నుంచి భూములు తీసుకున్న తర్వాత, ఆ ప్రాంతాన్ని రాజధానిగా అభివృద్ధి చేయాల్సిందేనని, మార్చడానికి వీలు లేదని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ప్రభుత్వం రైతులతో చేసుకున్న ఒప్పందాల (Land Pooling Agreements) కారణంగా రాజధానిని మార్చడం చట్టరీత్యా దాదాపు అసాధ్యం.
3. సుప్రీంకోర్టులో స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్ (SLP) స్థితి
గత ప్రభుత్వం హైకోర్టు తీర్పుపై సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లిన సంగతి తెలిసిందే. అయితే ప్రస్తుత కూటమి ప్రభుత్వం డిసెంబర్ 2024లో సుప్రీంకోర్టులో ఒక అఫిడవిట్ దాఖలు చేసింది. అందులోని ముఖ్యాంశాలు:
- అమరావతే ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏకైక రాజధాని అని ప్రభుత్వం స్పష్టంగా పేర్కొంది.
- రైతులతో చేసుకున్న ఒప్పందాల మేరకు మూడు ఏళ్లలో మొదటి దశ నిర్మాణాలను పూర్తి చేస్తామని హామీ ఇచ్చింది.
- గతంలో దాఖలు చేసిన SLPలను క్లోజ్ చేయాలని (Disposed of) కోరింది. దీనివల్ల సుప్రీంకోర్టులో ఈ కేసు త్వరలోనే ముగిసే అవకాశం ఉంది, అప్పుడు హైకోర్టు తీర్పే ఫైనల్ అవుతుంది.
4. రాజకీయ మరియు ఆర్థిక సవాళ్లు
వచ్చే ఐదేళ్లలో కూటమి ప్రభుత్వం అమరావతిపై రూ. 40,000 – 50,000 కోట్లు ఖర్చు చేయనుంది. భారీ మౌలిక సదుపాయాలు ఏర్పడిన తర్వాత, భవిష్యత్తులో రాజధానిని మారుస్తానంటే అది రాజకీయంగా ఆత్మహత్యాసదృశ్యమే అవుతుంది. ప్రజల్లో గందరగోళం సృష్టించడానికి, పెట్టుబడిదారుల్లో అనుమానాలు నాటడానికి మాత్రమే ఇటువంటి వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నారని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ముగింపు: పార్లమెంటు చట్టం మరియు హైకోర్టు తీర్పుల తర్వాత అమరావతికి తిరుగులేని చట్టబద్ధత లభించింది. ఇప్పుడున్న ఏకైక ప్రశ్న – కూటమి ప్రభుత్వం అనుకున్న సమయానికి అమరావతి నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేయగలదా లేదా అనేది మాత్రమే.