న్యూఢిల్లీ: జాతీయ గీతం (‘జనగణమన’) మరియు జాతీయ గేయం (‘వందేమాతరం’) ఆలపించే క్రమంపై కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులకు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల అడ్మినిస్ట్రేటర్లకు కొత్త మార్గదర్శకాలను పంపింది.
కొత్త మార్గదర్శకాల ముఖ్య అంశాలు:
- ఆలపించే క్రమం: ఒకే సందర్భంలో జాతీయ గేయం (వందేమాతరం) మరియు జాతీయ గీతం (జనగణమన) రెండింటినీ ఆలపించాల్సి వస్తే, ముందుగా ‘వందేమాతరం’ పాడాలి, ఆ తర్వాతే ‘జనగణమన’ ఆలపించాలి.
- రాష్ట్ర గీతాలు: రాష్ట్రాలకు ప్రత్యేకమైన ‘రాష్ట్ర గీతం’ ఉంటే, దానిని కూడా జాతీయ గేయం మరియు జాతీయ గీతంతో పాటు ఆలపించాలి. ఈ క్రమంలో కూడా మొదట జాతీయ గేయాన్నే పాడాలని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.
- ప్రమాణాలు: వీటిని ఆలపించేటప్పుడు పదాల ఉచ్చారణ ఖచ్చితంగా ఉండాలి. సరైన ఉచ్చారణ కోసం సాహిత్యాన్ని హోం మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉంచారు.
- గౌరవం: ‘వందేమాతరం’ ఆలపించేటప్పుడు అందరూ లేచి నిలబడాలి.
నేపథ్యం: ‘వందేమాతరం’ రచించి 150 ఏళ్లు పూర్తవుతున్న సందర్భంగా, ఈ గేయానికి మరింత ప్రాధాన్యత కల్పించేందుకు కేంద్రం ఈ చర్యలు చేపట్టింది. రాష్ట్రపతి కార్యక్రమాలు, జాతీయ పతాకావిష్కరణ, గవర్నర్ల ప్రసంగాలు వంటి అధికారిక కార్యక్రమాల్లో ‘వందేమాతరం’లోని ఆరు చరణాలను (సుమారు 3 నిమిషాల 10 సెకన్ల నిడివితో) ఆలపించాలని గతంలోనే కేంద్రం సూచించింది. పతాకావిష్కరణ, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, పరేడ్లు మినహా మిగిలిన అన్ని అధికారిక వేడుకల్లో జాతీయ గేయాన్ని తప్పనిసరిగా ఆలపించాలని ఆదేశాల్లో పేర్కొన్నారు.
వివాదాల నేపథ్యంలో.. ఇటీవల కేరళ, తమిళనాడులలో ప్రభుత్వ ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమాల సమయంలో జాతీయ గీతం, గేయాల ఆలపనపై వివాదాలు చెలరేగాయి. కేరళలో నిర్ణీత చరణాల కంటే ఎక్కువ పాడారని, తమిళనాడులో రాష్ట్ర గీతం విషయంలో అభ్యంతరాలు రావడంతో, కేంద్రం ఈ మార్గదర్శకాల ద్వారా స్పష్టత ఇచ్చింది.