వేడి వేడి టీ.. చేతిలో పేపర్ కప్పు.. ఇది మన దైనందిన జీవితంలో ఒక అలవాటుగా మారిపోయింది. ప్లాస్టిక్ నిషేధం తర్వాత పర్యావరణ హితమైన ప్రత్యామ్నాయంగా పేపర్ కప్పుల వినియోగం విపరీతంగా పెరిగింది. కానీ, ఈ ‘ఎకో-ఫ్రెండ్లీ’ కప్పుల వెనుక ఉన్న నిజం తెలిస్తే మీరు షాక్ అవుతారు. అంతర్జాతీయ టీ దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ విషయంపై అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
పేపర్ కప్పులు నిజంగా సురక్షితమేనా? రైల్వే స్టేషన్ అయినా, బస్టాండ్ అయినా, ఆఫీస్ అయినా.. ఎక్కడైనా ఇప్పుడు పేపర్ కప్పులే కనిపిస్తున్నాయి. బయటికి కాగితంలా కనిపించే ఈ కప్పుల లోపలి పొరలో ఒక ప్రమాదకర రహస్యం ఉంది. ఈ కప్పు లోపలి భాగంలో ప్లాస్టిక్ కోటింగ్ (Plastic Lining) ఉంటుంది. వేడి టీని అందులో పోసినప్పుడు, ఆ వేడికి ప్లాస్టిక్ పొర కరిగి మైక్రోప్లాస్టిక్ కణాలు టీలో కలుస్తాయి.
ఐఐటీ ఖరగ్పూర్ పరిశోధన ఏం చెబుతోంది? భారతదేశంలో ఈ అంశంపై ఐఐటీ ఖరగ్పూర్ జరిపిన పరిశోధన సంచలనం సృష్టించింది. 2020లో ప్రచురితమైన నివేదిక ప్రకారం, 85 నుండి 90 డిగ్రీల సెల్సియస్ వేడి నీటిని పేపర్ కప్పులో 15 నిమిషాల పాటు ఉంచితే, అందులో నుండి ఏకంగా 25 వేల మైక్రోప్లాస్టిక్ కణాలు బయటకు వస్తాయని తేలింది. రోజుకు మూడు కప్పుల టీ లేదా కాఫీ తాగే వ్యక్తి శరీరంలోకి ఇలా 75 వేల కంటే ఎక్కువ మైక్రోప్లాస్టిక్ కణాలు వెళ్తాయని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రమాదకరమైన రసాయనాలు: పేపర్ కప్పుల వల్ల కేవలం ప్లాస్టిక్ మాత్రమే కాదు.. సీసం (Lead), క్రోమియం, కాడ్మియం, ఆర్సెనిక్ వంటి భార లోహాల అంశాలు కూడా టీలో కలుస్తున్నాయని పరిశోధనల్లో వెల్లడైంది. ఇవి ఆరోగ్యానికి అత్యంత ప్రమాదకరం. ముఖ్యంగా ‘PFAS’ వంటి రసాయనాలు వీటిలో ఉంటాయి. వీటిని ‘ఫరెవర్ కెమికల్స్’ అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ఇవి శరీరంలోకి వెళ్తే అంత సులభంగా బయటకు రావు. ఇవి క్యాన్సర్, హార్మోన్ల అసమతుల్యత, థైరాయిడ్ మరియు సంతానోత్పత్తి సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.
ఏం చేయాలి? టీ తాగడం మానేయాల్సిన అవసరం లేదు, కానీ కప్పును మార్చాలి! స్టీల్ గ్లాసు, గాజు కప్పులు లేదా మట్టితో చేసిన కుల్హడ్ (కుండ పాత్రలు) వాడటం చాలా సురక్షితం. ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో ‘బ్రింగ్ యువర్ ఓన్ కప్’ (మీ కప్పు మీరే తెచ్చుకోండి) అనే ట్రెండ్ కూడా నడుస్తోంది. పర్యావరణాన్ని కాపాడుకుంటూనే, మన ఆరోగ్యాన్ని కూడా జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.