తల్లి ఒక్కటే.. కానీ పుట్టేవి రెండు వేర్వేరు జాతుల చీమలు.! తన జాతికి సంబంధం లేని మరో జాతినీ పుట్టిస్తున్న రాణి చీమ.. ఆశ్చర్యపరిచే ప్రకృతి రహస్యం.!!

సాధారణంగా ఏ జీవి అయినా తన సొంత జాతికి చెందిన పిల్లలనే కంటుంది. కానీ, యూరప్‌లో కనిపించే ఓ రకమైన రాణి చీమ మాత్రం రెండు వేర్వేరు జాతులకు చెందిన మగ చీమలను ఉత్పత్తి చేసే అద్భుతమైన సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.

‘మెస్సర్ ఐబెరికస్’ (Messor ibericus) అని పిలిచే ఈ రాణి చీమ, తన సొంత జాతికి చెందిన మగ చీమలనే కాకుండా, ‘మెస్సర్ స్ట్రక్టర్’ (Messor structor) అనే మరో జాతికి చెందిన మగ చీమలను కూడా పుట్టిస్తోంది. ఈ వింతైన ప్రత్యుత్పత్తి విధానం ఇప్పుడు శాస్త్రవేత్తల దృష్టిని ఆకర్షించింది.

ఈ రాణి చీమ పుట్టలో నివసించే శ్రామిక చీమలు (Worker ants) రెండు జాతుల జన్యువులూ కలిగిన సంకరజాతి (హైబ్రిడ్) చీమలుగా ఉంటాయి. వీటిని పుట్టించడానికి మరో జాతి అయిన ‘మెస్సర్ స్ట్రక్టర్’ మగ చీమల వీర్యకణాలు అవసరమవుతాయి. దీనివల్ల ‘మెస్సర్ ఐబెరికస్’ జాతికి చెందిన రాణి చీమలు, మరో జాతికి చెందిన మగ చీమలతో జతకట్టాల్సి ఉంటుంది. అయితే, కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆ రెండో జాతి చీమలు అసలు లేకపోయినా సరే.. సంకరజాతి శ్రామిక చీమలు ఎలా పుట్టుకొస్తున్నాయనేది శాస్త్రవేత్తలకు అంతుచిక్కని రహస్యంగా ఉండేది.

దీనికి సమాధానం కోసం జన్యుపరమైన పరిశోధనలు జరిపినప్పుడు, ఆ రాణి చీమలే స్వయంగా మరో జాతికి చెందిన మగ చీమలను పుట్టిస్తున్నాయని తేలింది. కొన్ని గుడ్లలో మరో జాతి మగ చీమ వీర్యకణాల నుంచి వచ్చే జన్యువులు మాత్రమే నిలిచి ఉండి, రాణి చీమ కేంద్రక జన్యువులు (Nuclear genes) తొలగించబడతాయి లేదా సంక్రమించవు. దీని ద్వారా పూర్తిగా ‘మెస్సర్ స్ట్రక్టర్’ జాతికి చెందిన మగ చీమలు పుట్టుకొస్తాయి. ప్రయోగశాలలో ఒకే రాణి చీమ ఉన్న పుట్టను 18 నెలల పాటు నిశితంగా పరిశీలించినప్పుడు, ఆ ఒక్క రాణి నుంచే రెండు జాతులకు చెందిన మగ చీమలు పుట్టడాన్ని పరిశోధకులు ధృవీకరించారు.

ఈ వింత ప్రత్యుత్పత్తి విధానానికి పరిశోధకులు ‘జెనోపారిటీ’ (Xenoparity) అని పేరు పెట్టారు. ‘మెస్సర్ ఐబెరికస్’ మరియు ‘మెస్సర్ స్ట్రక్టర్’ అనే ఈ రెండు చీమల జాతులు దాదాపు 50 లక్షల సంవత్సరాల క్రితమే వేర్వేరు జాతులుగా విడిపోయి ఉండవచ్చని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, నేటికీ వాటి ప్రత్యుత్పత్తి చక్రం ఒకదానికొకటి ముడిపడి ఉంది. ఒక జాతికి చెందిన రాణి చీమ మరో జాతి మగ చీమలను పుట్టించడం, తిరిగి ఆ మగ చీమల వీర్యకణాల ద్వారా సంకరజాతి శ్రామిక చీమలు ఏర్పడటం ప్రకృతిలోని అత్యంత అరుదైన వింతగా భావిస్తున్నారు.