భారతదేశంలో విడాకుల కేసుల తర్వాత ‘భరణం’ (Maintenance) విషయంలో భార్యాభర్తల మధ్య కోర్టుల్లో పెద్ద యుద్ధాలే జరుగుతుంటాయి. పెళ్లయిన తర్వాత భార్య ఆర్థికంగా కుంగిపోకూడదనే ఉద్దేశంతో చట్టం ఆమెకు భరణం పొందే హక్కును కల్పించింది. అయితే, ఒక మహిళ నెలకు రూ. 73 వేల జీతం తీసుకుంటూ కూడా భర్త నుంచి భరణం ఆశించవచ్చా? ఈ ప్రశ్నకు అలహాబాద్ హైకోర్టు లక్నో బెంచ్ ‘లేదనే’ సమాధానం ఇస్తూ ఒక చారిత్రాత్మక తీర్పును వెలువరించింది.
ఏమిటీ వివాదం?
లక్నోకు చెందిన ఒక దంపతులు ఇద్దరూ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్లే. భర్త నెలకు రూ. 1.75 లక్షలు సంపాదిస్తుండగా, భార్య రూ. 73 వేల జీతం పొందుతోంది. పైగా ఆమె లక్నోలోని ‘బక్షీ కా తాలాబ్’ ప్రాంతంలో రూ. 80 లక్షల విలువైన ఫ్లాట్‌ను కూడా కొనుగోలు చేసింది. అయితే, వీరి మధ్య మనస్పర్థలు రావడంతో భార్య భరణం కోరుతూ ఫ్యామిలీ కోర్టును ఆశ్రయించింది. అప్పట్లో ఫ్యామిలీ కోర్టు భర్తను నెలకు రూ. 15 వేలు భార్యకు చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
హైకోర్టు ఏమంది?
ఫ్యామిలీ కోర్టు ఆదేశాలను సవాలు చేస్తూ భర్త హైకోర్టును ఆశ్రయించాడు. “తనే నెలకు రూ. 73 వేలు సంపాదిస్తూ, సొంత ఇల్లు కలిగి ఉండి, విలాసవంతమైన జీవితం గడుపుతున్న భార్యకు తన నుంచి భరణం అవసరం ఏముంది?” అని ఆయన వాదించారు. జస్టిస్ సౌరభ్ లావానియా నేతృత్వంలోని సింగిల్ బెంచ్ ఈ వాదనను సమర్థించింది.
హైకోర్టు ముఖ్యాంశాలు:
- భార్యకు భరణం రద్దు: భార్య తనను తాను పోషించుకోగలిగే స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, గౌరవప్రదమైన జీతం పొందుతున్నప్పుడు భర్త నుంచి భరణం పొందే అర్హత ఉండదని స్పష్టం చేస్తూ పాత ఆదేశాలను రద్దు చేసింది.
- పిల్లల బాధ్యత తప్పదు: భార్య సమర్థురాలు అయినంత మాత్రాన తండ్రి తన బాధ్యత నుండి తప్పించుకోలేడని కోర్టు హెచ్చరించింది. మైనర్ బిడ్డ పోషణ బాధ్యత భర్తదేనని స్పష్టం చేసింది.
- రూ. 25 వేల ఆదేశం: భార్యకు ఇవ్వాల్సిన భరణాన్ని రద్దు చేసిన కోర్టు, బిడ్డ ఖర్చుల నిమిత్తం భర్త నెలకు రూ. 25 వేలు తప్పనిసరిగా చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
భవిష్యత్తు కేసులకు ఇదొక దిక్సూచి!
చాలా సందర్భాల్లో భార్య ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పటికీ, భర్త నుండి అదనపు భరణం వసూలు చేసే ధోరణి కనిపిస్తుంటుంది. అయితే, “భరణం అనేది అవసరమైన వారికి ఆసరా కావాలి కానీ, అది ఒక శిక్షగా మారకూడదు” అనే కోణంలో హైకోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు భవిష్యత్తులో ఇలాంటి మరెన్నో కేసులకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తుందని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.