ఇస్లామాబాద్/వాషింగ్టన్: మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతిని నెలకొల్పేందుకు పాకిస్థాన్ వేదికగా జరిగిన అమెరికా-ఇరాన్ చర్చలు అట్టర్ ఫ్లాప్ అయ్యాయి. ఈ చర్చల విఫలం కేవలం వెస్ట్ ఆసియాలోనే కాకుండా, పాకిస్థాన్‌ను ఒక పెను దౌత్య మరియు భద్రతా సంక్షోభంలోకి నెట్టివేసింది. ఇస్లామాబాద్ వేదికగా జరిగిన ఈ చర్చల నుంచి అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ అసహనంతో వెనుతిరగడం.. పాకిస్థాన్ పాలిట శాపంగా మారబోతోందా అనే అనుమానాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
పాకిస్థాన్‌ను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్న ఆ కీలక పరిణామాలు ఇవే:
రెండు శక్తివంతమైన దేశాల మధ్య నలిగిపోతున్న పాక్!
ఈ చర్చలకు మధ్యవర్తిత్వం వహించడం ద్వారా ప్రపంచ వేదికపై తన పట్టు నిలుపుకోవాలని పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ భావించారు. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి తిరగబడింది. ఒకవైపు ఆర్థిక సాయం, ఐఎంఎఫ్ (IMF) రుణాలు, రక్షణ సహకారం కోసం పాకిస్థాన్‌కు అమెరికా అండ అవసరం. మరోవైపు 900 కిలోమీటర్ల సుదీర్ఘ సరిహద్దు కలిగిన ఇరాన్‌తో శతృత్వం పాక్ ఆర్థిక వ్యవస్థను దశాబ్దాల వెనక్కి నెట్టేయగలదు. చర్చలు విఫలమైన తరుణంలో పాక్ తన సైన్యాన్ని సౌదీ అరేబియాకు పంపడం ఇరాన్‌కు ఆగ్రహం తెప్పించింది.
ఇస్లామాబాద్‌పై ఇరాన్ దాడి చేసే అవకాశం ఉందా?
అమెరికా తన తదుపరి సైనిక చర్యల కోసం పాకిస్థాన్‌లోని బలూచిస్తాన్ సరిహద్దులో ఉన్న వైమానిక స్థావరాలను (Airbases) కోరే అవకాశం ఉంది. ఇక్కడి నుంచి ఇరాన్ అణు కేంద్రాలపై దాడి చేయడం అమెరికాకు సులభం. అయితే, “మా శత్రువులకు స్థావరాలిచ్చే ఏ దేశాన్నైనా వదలబోం” అని ఇరాన్ ఇప్పటికే హెచ్చరించింది. ఒకవేళ పాక్ గనుక అమెరికాకు స్థావరాలు ఇస్తే.. ఇరాన్ మిసైళ్లు, డ్రోన్లు నేరుగా ఇస్లామాబాద్‌ను తాకడం ఖాయం.
అంతర్గత కల్లోలం.. గృహయుద్ధం తప్పదా?
పాకిస్థాన్ అంతర్గత పరిస్థితి కూడా నివురు గప్పిన నిప్పులా ఉంది. ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద షియా జనాభా కలిగిన దేశం పాకిస్థాన్. ఇరాన్‌కు వ్యతిరేకంగా అమెరికాతో చేతులు కలిపితే దేశంలో మతపరమైన అల్లర్లు చెలరేగి, గృహయుద్ధం (Civil War) వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఇప్పటికే బలూచిస్థాన్‌లో ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు ముమ్మరంగా సాగుతుండగా, ఇరాన్ సరిహద్దులో ‘హాట్ బోర్డర్’ ఏర్పడితే పాక్ సైన్యం రెండు వైపులా పోరాడాల్సి వస్తుంది.
షరీఫ్, మునీర్ ముందన్నది అగ్నిపరీక్షే!
ప్రస్తుతం ప్రధాని షరీఫ్, ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ అసిమ్ మునీర్ అత్యంత క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో ఉన్నారు. అటు అమెరికా ఒత్తిడిని భరిస్తూనే, ఇటు ఇరాన్‌తో దౌత్య సంబంధాలు కాపాడుకోవడానికి వారు ఆపసోపాలు పడుతున్నారు. సౌదీ అరేబియాతో సైనిక ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడం ఒక విధంగా రక్షణ కల్పించినా, అది ఇరాన్‌ను మరింత రెచ్చగొట్టే అవకాశం ఉంది.
మొత్తానికి, పాకిస్థాన్ తీసుకునే ప్రతి అడుగు ఇప్పుడు ఆ దేశ ఉనికినే ప్రశ్నార్థకం చేయబోతోంది. ఒక తప్పు అడుగు వేసినా.. ఇస్లామాబాద్‌పై టెహ్రాన్ క్షిపణుల వర్షం కురిపించడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. దక్షిణాసియా శాంతిని కాపాడటంలో పాక్ దౌత్యం ఇప్పుడు అతిపెద్ద పరీక్షను ఎదుర్కొంటోంది.