ముంబై: ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు ముగిసిన తర్వాత పెట్రోల్ మరియు డీజిల్ ధరలు గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని ‘కోటక్ ఇన్స్టిట్యూషనల్ ఈక్విటీస్’ నివేదిక వెల్లడించింది.
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటుతున్న నేపథ్యంలో, దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను లీటరుకు రూ. 25 నుండి రూ. 28 వరకు పెంచాల్సిన అనివార్యత ఏర్పడిందని ఈ నివేదిక పేర్కొంది. అయితే, సామాన్యులపై భారాన్ని తగ్గించేందుకు ఈ ధరలను ఒకేసారి కాకుండా దశలవారీగా పెంచే అవకాశం ఉంది.
ధరల పెరుగుదలకు కారణాలు: పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ ద్వారా జరిగే చమురు వాణిజ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దీనివల్ల ముడిచమురు ధరల్లో భారీ హెచ్చుతగ్గులు కనిపిస్తున్నాయి. సరఫరాపై ఒత్తిడి పెరగడం వల్ల స్పాట్ ధరలు మరియు ఫ్యూచర్స్ ధరల మధ్య వ్యత్యాసం పెరుగుతోంది.
భారత్పై ఆర్థిక భారం: అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరగడం వల్ల భారత్ దిగుమతి వ్యయం భారీగా పెరిగింది. మార్చి మరియు ఏప్రిల్ నెలల్లో భారత ‘క్రూడ్ బాస్కెట్’ ధర విపరీతంగా పెరిగింది. దిగుమతి పరిమాణంలో 13-15% తగ్గుదల ఉన్నప్పటికీ, పెరిగిన ధరల వల్ల ప్రతిరోజూ 190 నుండి 210 మిలియన్ డాలర్ల అదనపు భారం పడుతోంది.
చమురు కంపెనీల నష్టాలు: ముడిచమురు ధరలు పెరిగినప్పటికీ, భారత్లో ఇంధన ధరలను ఇంకా సవరించలేదు. ఇది చమురు శుద్ధి కంపెనీలపై (Refineries) తీవ్ర ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ఈ కంపెనీలకు నెలకు సుమారు రూ. 27,000 కోట్ల అదనపు నష్టం వాటిల్లుతోంది. ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని రూ. 10 తగ్గించినప్పటికీ, కంపెనీల భారీ నష్టాలను పూడ్చడానికి అది సరిపోవడం లేదు.
ఎన్నికల తర్వాతే నిర్ణయం: రాజకీయ కారణాల వల్ల ప్రస్తుతం ధరల పెంపును నిలిపివేసినట్లు కోటక్ ఈక్విటీస్ విశ్లేషించింది. ఏప్రిల్ 29న చివరి విడత ఎన్నికలు ముగిసిన తర్వాత ధరల సవరణ జరిగే అవకాశం ఉంది. ముడిచమురు ధర బ్యారెల్కు 120 డాలర్లకు చేరువ కావడంతో, ద్రవ్యోల్బణాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని తక్కువ మొత్తాల్లో ధరలను పెంచాలని కంపెనీలు భావిస్తున్నాయి.