టెహ్రాన్/వాషింగ్టన్ – అంతర్జాతీయ డెస్క్: మధ్యప్రాచ్యంలో మరో భీకర యుద్ధం ముగిసిందా? ఇరాన్ సర్వోన్నత నేత యుద్ధ విరామానికి ఎందుకు పచ్చజెండా ఊపారు? పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వం వహించినట్లు కనిపిస్తున్నా, తెరవెనుక అసలు చక్రం తిప్పింది ఎవరు? అమెరికా పత్రిక ‘న్యూయార్క్ పోస్ట్’ వెల్లడించిన కథనం ప్రకారం.. ఇరాన్-అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మధ్య తలెత్తిన ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి, యుద్ధాన్ని ఆపడంలో చైనా అత్యంత కీలక పాత్ర పోషించింది. చివరి నిమిషంలో డ్రాగన్ వేసిన ఎత్తుగడతో యుద్ధ మేఘాలు విడిపోయాయి.
చివరి నిమిషంలో చైనా ‘చెక్’!
ట్రంప్ హెచ్చరించినట్లుగా అమెరికా గనుక ఇరాన్ చమురు నిల్వలు, మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులు చేస్తే.. అది కేవలం ఇరాన్‌కే కాదు, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకే గొడ్డలి పెట్టు అవుతుందని చైనా ఇరాన్‌ను హెచ్చరించింది.
- ఆర్థిక సంక్షోభ భయం: చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకడం, సరఫరా గొలుసు దెబ్బతినడం చైనాకు ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు.
- మొజ్తాబా ఖమేనీ ఆమోదం: చైనా చేసిన ఒత్తిడి మరియు హెచ్చరికల నేపథ్యంలో, ఇరాన్ కొత్త సర్వోన్నత నేత మొజ్తాబా ఖమేనీ స్వయంగా రెండు వారాల యుద్ధ విరామానికి ఆమోదం తెలిపారు.
ట్రంప్ షాకింగ్ ప్రకటన: చైనాకు థాంక్స్!
చైనా పోషించిన పాత్రను డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా అంగీకరించడం విశేషం. ఏఎఫ్పీ వార్తా సంస్థతో మాట్లాడుతూ.. “చివరి గంటలో చైనా రంగంలోకి దిగి ఇరాన్‌ను ఒప్పించింది. మేము ఒప్పందం చేసుకోవాలని వారు కోరారు. ఇందుకు నేను చైనాకు కృతజ్ఞతలు చెబుతున్నాను” అని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.
ఇరాన్‌ను చైనా ఎలా లొంగదీసుకుంది? (3 కీలక వ్యూహాలు):
చైనా ప్రధానంగా మూడు అంశాలను ప్రస్తావించి ఇరాన్‌ను ఒప్పించింది:
- ఆర్థిక విధ్వంసం: ఇరాన్ గనుక అమెరికా వంతెనలు, విద్యుత్ కేంద్రాలపై దాడులు చేస్తే.. ప్రతిగా అమెరికా చేసే దాడులతో ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ నామరూపాలు లేకుండా పోతుందని హెచ్చరించింది.
- రాజకీయ ఏకాకి: పాకిస్థాన్, రష్యా, చైనా కలిసి కూడా అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమిపై పూర్తిస్థాయి విజయం సాధించడం సాధ్యం కాదని, ఒంటరిగా పోరాడితే ఇరాన్‌కే నష్టమని స్పష్టం చేసింది.
- పునర్నిర్మాణ హామీ: యుద్ధ విరామానికి ఒప్పుకుంటే.. భవిష్యత్తులో ఇరాన్ పునర్నిర్మాణానికి సాయం చేస్తామని, అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు తొలగించేలా మద్దతు ఇస్తామని చైనా భరోసా ఇచ్చింది.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై కొత్త ఒప్పందం!
ఈ యుద్ధ విరామ ఒప్పందం ప్రకారం, ప్రపంచ వ్యాపారానికి కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి మళ్లీ తెరవబడుతుంది. ఇక్కడి నుండి వెళ్లే నౌకల నుండి ఇరాన్ మరియు ఓమన్ సంయుక్తంగా సుంకాన్ని వసూలు చేస్తాయి. ఆ సొమ్మును ఇరాన్ తన యుద్ధ నష్టాలను పూడ్చుకోవడానికి ఉపయోగిస్తుంది.
జర్నలిస్ట్ విశ్లేషణ: చైనా జోక్యంతో ప్రస్తుతానికి పెను ముప్పు తప్పినట్లే కనిపిస్తోంది. అయితే, డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఒక హెచ్చరిక కూడా జారీ చేశారు. ఇరాన్ గనుక నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే.. దాడులు మళ్లీ మొదలవుతాయని స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచం చూపు ఈ రెండు వారాల యుద్ధ విరామంపైనే ఉంది.