రష్యాలోని సైబీరియా ప్రాంతంలో ప్రమాదకర వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులపై పరిశోధనలు నిర్వహించే ఓ ల్యాబొరేటరీలో పనిచేస్తున్న మహిళ మృతి చెందిన ఘటనతో.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న హై-సెక్యూరిటీ ల్యాబొరేటరీలపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది.
అయితే ఆ మహిళ మృతికి అసలు కారణం ఏమిటనేది ఇప్పటివరకు స్పష్టంగా నిర్ధారణ కాలేదు. ఆమెతో సన్నిహితంగా ఉన్న సుమారు 200 మందిని వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఉంచినట్లు సమాచారం.
అయితే ఇలాంటి ల్యాబొరేటరీలన్నీ వైరస్‌లను తయారు చేయడం కోసం మాత్రమే పనిచేస్తాయని అనుకోవడం తప్పు. వ్యాధులను అర్థం చేసుకోవడం, కొత్త పరీక్షా పద్ధతులను అభివృద్ధి చేయడం, వ్యాక్సిన్లు, మందులను రూపొందించడం, భవిష్యత్తులో వచ్చే అంటువ్యాధులను ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధం కావడం వంటి కీలక పరిశోధనలు కూడా ఇక్కడ జరుగుతాయి.
ముఖ్యంగా కరోనా మహమ్మారి తర్వాత.. కొత్త వ్యాధులను వీలైనంత త్వరగా గుర్తించి, వాటిని ఎదుర్కొనే పరిశోధనల అవసరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరింత పెరిగింది.
ఈ నేపథ్యంలో పలు దేశాలు BSL-3, BSL-4 వంటి అధిక జీవ భద్రతా ప్రమాణాలు కలిగిన ల్యాబొరేటరీల్లో పెట్టుబడులను పెంచుతున్నాయి.
BSL-3 ల్యాబొరేటరీల్లో తీవ్రమైన అనారోగ్యాలకు కారణమయ్యే వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులపై పరిశోధనలు జరుగుతాయి.
ఇక అంతకంటే ఎక్కువ భద్రతా ప్రమాణాలు అవసరమయ్యే BSL-4 ల్యాబొరేటరీల్లో అత్యంత ప్రమాదకరమైన వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులపై పరిశోధనలు నిర్వహిస్తారు. ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో కఠినమైన భద్రతా నిబంధనలు, ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది, నిరంతర పర్యవేక్షణ చాలా కీలకం.
2025లో ప్రచురితమైన ఓ ప్రపంచవ్యాప్త అధ్యయనం ప్రకారం.. 149 దేశాల్లో 3,515 BSL-3 ల్యాబొరేటరీలు, అలాగే 34 దేశాల్లో 110 BSL-4 ల్యాబొరేటరీలు ఉన్నట్లు గుర్తించారు.
అంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొత్తం 3,625 హై-సెక్యూరిటీ బయోలాజికల్ ల్యాబొరేటరీలు ఉన్నట్లు ఆ అధ్యయనం పేర్కొంది.
ఇలాంటి ల్యాబొరేటరీల సంఖ్య పెరగడం వల్ల కొత్త వ్యాధులపై పరిశోధనలు వేగవంతం కావచ్చు. అయితే ప్రమాదకర వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులతో పనిచేయాల్సి ఉండటంతో.. భద్రతా ప్రమాణాలు, సిబ్బంది శిక్షణ, నిరంతర పర్యవేక్షణ ఎంత కఠినంగా ఉండాలి? ఏదైనా భద్రతా లోపం జరిగితే దాని ప్రభావం ఎంత వరకు ఉంటుంది? అనే ప్రశ్నలు కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చకు వస్తున్నాయి.
అందుకే.. భవిష్యత్తులో వచ్చే మహమ్మారులను ఎదుర్కోవడానికి ఇలాంటి పరిశోధనలు ఎంత అవసరమో, అదే సమయంలో వాటిలో అత్యున్నత స్థాయి బయోసేఫ్టీ, పారదర్శకత, పర్యవేక్షణ కూడా అంతే ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.