ప్రాణాంతక హీట్ స్ట్రోక్: నిర్లక్ష్యం చేస్తే ముప్పే! లక్షణాలు, నివారణ మరియు ప్రథమ చికిత్స వివరాలు!

ఎండలు మండిపోతున్నాయి.. దీనివల్ల ‘హీట్ స్ట్రోక్’ (వడదెబ్బ) బారిన పడే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. హీట్ స్ట్రోక్ అనేది సాధారణ శారీరక అసౌకర్యం కాదు, ఇది ప్రాణాపాయానికి దారితీసే అత్యవసర వైద్య పరిస్థితి.

హీట్ స్ట్రోక్ అంటే ఏమిటి? మన శరీర సాధారణ ఉష్ణోగ్రత 37°C (98.6°F). ఎండ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు శరీరం చెమట ద్వారా వేడిని బయటకు పంపి చల్లబడుతుంది. అయితే, బయటి ఉష్ణోగ్రత 40°C కంటే ఎక్కువ ఉన్నప్పుడు, శరీరం వేడిని బయటకు పంపలేకపోతుంది. శరీరంలో తగినంత నీరు లేనప్పుడు చెమట పట్టదు. దీనివల్ల శరీర ఉష్ణోగ్రత 104°F (40°C) దాటి ప్రాణావయవాలపై ప్రభావం చూపుతుంది.

లక్షణాలు ఎలా గుర్తించాలి?

• శరీరం తాకినప్పుడు చాలా వేడిగా ఉండటం.
• చర్మం పొడిబారి, ఎర్రగా మారడం.
• తీవ్రమైన తలనొప్పి, కళ్ళు తిరగడం.
• వాంతులు అవ్వడం లేదా వాంతి వచ్చినట్లు అనిపించడం.
• మాట్లాడటంలో తడబాటు, గందరగోళం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం.
• గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం. ఇవన్నీ ఉంటే శరీరంలో వేడి ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుందని అర్థం.

తప్పించుకోవడానికి ఏం చేయాలి?

• దాహం వేసినా వేయకపోయినా ప్రతి గంటకు నీరు తాగుతూ ఉండాలి.
• నూనె పదార్థాలు, కారం తగ్గించి నీటి శాతం ఎక్కువగా ఉండే కూరగాయలు తినాలి.
• తేలికపాటి, లేత రంగు కాటన్ దుస్తులు ధరించాలి.
• మధ్యాహ్నం 12 నుండి సాయంత్రం 4 గంటల వరకు ఎండలోకి వెళ్లకపోవడమే మంచిది.
• బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే గొడుగు, టోపీ లేదా సన్ గ్లాసెస్ వాడాలి.
• ఆల్కహాల్, టీ/కాఫీలను నివారించాలి, ఎందుకంటే ఇవి శరీరంలో నీటిని తగ్గిస్తాయి.

ప్రథమ చికిత్స – ప్రాణదాత: ఎవరికైనా వడదెబ్బ తగిలితే, వైద్య సహాయం అందేలోపు మీరు చేసే మొదటి 10-15 నిమిషాల చికిత్స వారి ప్రాణాలను కాపాడుతుంది.

1. బాధితుడిని వెంటనే నీడ ఉన్న ప్రదేశానికి లేదా ఏసీ గదిలోకి మార్చాలి.
2. బిగుతుగా ఉన్న దుస్తులు, బూట్లు తొలగించాలి.
3. చల్లని నీటితో తడిపిన బట్టతో శరీరం మొత్తం తుడవాలి. ముఖ్యంగా మెడ, చంకలు, గజ్జల భాగంలో ఐస్ ప్యాక్స్ లేదా చల్లని తడి బట్ట ఉంచాలి. ఇక్కడ రక్తనాళాలు చర్మానికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల శరీరం త్వరగా చల్లబడుతుంది.
4. ఫ్యాన్ గాలి నేరుగా వారిపై పడేలా చూడాలి.
5. స్పృహలో ఉంటే చల్లని నీరు, కొబ్బరి నీళ్లు లేదా ఓఆర్ఎస్ (ORS) ఇవ్వాలి. కాళ్ళను కొద్దిగా ఎత్తులో ఉంచి పడుకోబెట్టాలి.

ఏం చేయకూడదు? స్పృహలో లేని వారికి నీరు లేదా ఇతర ద్రవ పదార్థాలు తాగించకూడదు. అది ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లి ప్రాణాపాయం కావచ్చు. అలాగే, వడదెబ్బ తగిలిన వారికి జ్వరం కోసం వాడే పారాసిటమాల్ వంటి మాత్రలు పనిచేయవు. వైద్యుడి సలహా లేకుండా ఎలాంటి మందులు వేయకండి.