ముంబై: కార్యాలయాల్లో మహిళా ఉద్యోగుల పట్ల పురుషులు ప్రవర్తించే తీరుపై బాంబే హైకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఒక పురుష సహోద్యోగి, మహిళా సహోద్యోగిని తదేకంగా చూడటం (Staring) అనేది నైతికంగా తప్పిదం కావచ్చు లేదా అసభ్య ప్రవర్తన కావచ్చు, కానీ అది భారత శిక్షాస్మృతి (IPC)లోని సెక్షన్ 354C ప్రకారం ‘వోయరిజం’ (Voyeurism – రహస్యంగా చూడటం) నేరం కిందకు రాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
ఏమిటీ వివాదం? అసలు కేసు ఏంటి?
ఒక ప్రైవేట్ ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలో సీనియర్ ఎగ్జిక్యూటివ్‌గా పనిచేస్తున్న వ్యక్తిపై, అతని సహోద్యోగి 2015లో పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఆఫీసు మీటింగ్‌ల సమయంలో అతను తన కళ్లలోకి చూడకుండా, తదేకంగా తన శరీర భాగాల (ఛాతీ) వైపు చూస్తూ అసభ్యకర వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నాడని ఆమె ఆరోపించారు. దీనిపై ముంబై పోలీసులు సెక్షన్ 354C కింద కేసు నమోదు చేశారు. అయితే, కంపెనీ అంతర్గత ఫిర్యాదుల కమిటీ (ICC) ఇప్పటికే సదరు వ్యక్తికి క్లీన్ చిట్ ఇచ్చింది.
కోర్టు ఏమన్నది? చట్టం ఏం చెబుతోంది?
ఈ కేసును విచారించిన జస్టిస్ అమిత్ బోర్కర్, నిందితుడిపై నమోదైన ఎఫ్.ఐ.ఆర్ (FIR)ను కొట్టివేస్తూ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు:
చట్టం పరిధి: “సహోద్యోగిని తదేకంగా చూడటం అనేది అవాంఛనీయ చర్య. అది నిజమే అయినప్పటికీ, దానిని సెక్షన్ 354C పరిధిలోకి తీసుకురాలేము. చట్టంలో ఉన్న పదాల అర్థాన్ని అంతకంటే ఎక్కువ విస్తరించలేము.”
వ్యక్తిగత గోప్యత: IPC 354C ప్రకారం.. ఒక మహిళ తన ఏకాంతంలో ఉన్నప్పుడు (Private Act), ఎవరూ చూడటం లేదనే భావనలో ఉన్నప్పుడు, ఆమెకు తెలియకుండా రహస్యంగా చూడటం లేదా ఫోటోలు తీయడం నేరం. ఆఫీసు మీటింగ్ అనేది బహిరంగ ప్రదేశం వంటిదే కాబట్టి, అక్కడ తదేకంగా చూడటం ‘వోయరిజం’ కిందకు రాదని కోర్టు అభిప్రాయపడింది.
దుర్వినియోగం: ఈ కేసును ఇలాగే కొనసాగించడం చట్టపరమైన ప్రక్రియను దుర్వినియోగం చేయడమే అవుతుందని జస్టిస్ బోర్కర్ పేర్కొన్నారు.
సెక్షన్ 354C అంటే ఏమిటి?
భారత శిక్షాస్మృతి ప్రకారం ఈ సెక్షన్ కింద శిక్షలు ఇలా ఉంటాయి:
మొదటిసారి నేరం: ఏడాది నుంచి మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా.
రెండోసారి నేరం: మూడేళ్ల నుంచి ఏడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష మరియు జరిమానా.
కోర్టు పరిశీలన: “నైతికంగా తప్పు అయిన ప్రతి చర్య, చట్టం దృష్టిలో నేరం కాకపోవచ్చు.” అని ఈ తీర్పు ద్వారా మరోసారి స్పష్టమైంది.
ఢిల్లీ హైకోర్టులో మరో వింత ఘటన
ఇదే తరహాలో వోయరిజం, స్టాకింగ్ (వేధించడం) కేసు ఎదుర్కొంటున్న ఒక ఐస్‌క్రీమ్ వ్యాపారిపై కేసును ఢిల్లీ హైకోర్టు ఇటీవలే కొట్టివేసింది. బాధితురాలితో సదరు వ్యక్తి రాజీ కుదుర్చుకోవడమే కాకుండా.. మోడల్ టౌన్ పోలీస్ స్టేషన్‌లోని సిబ్బంది అందరికీ ఐస్‌క్రీమ్‌లు పంపిణీ చేయాలన్న అతని నిర్ణయాన్ని కోర్టు అభినందించింది. 2018 నాటి ఈ కేసులో బాధితురాలు ప్రస్తుతం వివాహం చేసుకుని స్థిరపడటంతో, కేసును కొనసాగించడం వల్ల ప్రయోజనం లేదని జస్టిస్ సౌరభ్ బెనర్జీ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ఈ వరుస తీర్పులు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా న్యాయ మరియు సామాజిక వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి.