ఈ ఉదంతం ఏదో సినిమా కథను తలపిస్తోంది. హైదరాబాద్ బిర్యానీ రెస్టారెంట్లలో సాధారణ తనిఖీలతో మొదలై, దేశంలోనే అతిపెద్ద పన్ను ఎగవేత బహిర్గతం కావడంతో ముగిసింది. బిల్లింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్‌లో అవకతవకలు చేయడం ద్వారా రెస్టారెంట్లు సుమారు రూ. 70,000 కోట్ల పన్ను ఎగవేతకు పాల్పడినట్లు తేలింది.
ఈ పూర్తి వ్యవహారం వెనుక ఉన్న అసలు కథను తెలుసుకుందాం.
అసలు విషయం ఎలా బయటపడింది?
తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని బిర్యానీ రెస్టారెంట్లలో జరిగిన సాధారణ తనిఖీలతో ఈ దర్యాప్తు ప్రారంభమైంది. రెస్టారెంట్ల వద్ద ఉన్న రద్దీకి, వారు చూపిస్తున్న ఆదాయానికి పొంతన లేదని అధికారులకు అనుమానం వచ్చింది. దీంతో వారు దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 1.77 లక్షల రెస్టారెంట్లు ఉపయోగిస్తున్న డిజిటల్ బిల్లింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించారు.
AI మరియు డేటా విశ్లేషణ:
అధికారులు ఈ స్కామ్‌ను బయటపెట్టడానికి అత్యాధునిక సాంకేతికతను వాడారు:
- 60 టెరాబైట్ (TB) డేటాను విశ్లేషించారు.
- ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు డిజిటల్ ల్యాబ్ టూల్స్‌ను ఉపయోగించారు.
- రెస్టారెంట్ రికార్డులను వారి GST నంబర్లు మరియు బహిరంగ సమాచారంతో సరిపోల్చారు.
పన్ను ఎగవేతకు వాడిన వింత పద్ధతులు:
రెస్టారెంట్ యజమానులు కస్టమర్ల నుండి పూర్తి డబ్బు వసూలు చేసినప్పటికీ, సిస్టమ్‌లో డేటాను మార్చేవారు. ఆ పద్ధతులు ఇలా ఉన్నాయి:
- బిల్లుల తొలగింపు: కస్టమర్లు పేమెంట్ చేసిన తర్వాత, సిస్టమ్ నుండి ఆ బిల్లులను రహస్యంగా తొలగించేవారు. ఇలా దేశవ్యాప్తంగా సుమారు రూ. 13,000 కోట్ల విలువైన బిల్లులను డిలీట్ చేశారు.
- నగదు (Cash) మాయాజాలం: నగదు రూపంలో వచ్చే ఆదాయాన్ని ట్రాక్ చేయడం కష్టం కాబట్టి, కేవలం ‘క్యాష్’ బిల్లులను మాత్రమే రికార్డుల నుండి మాయం చేసేవారు.
- డేటా క్లీన్-అప్: కొన్ని సందర్భాల్లో అయితే ఏకంగా ఒక రోజు లేదా ఒక నెలకు సంబంధించిన పూర్తి డేటాను డిలీట్ చేసి, చాలా తక్కువ ఆదాయాన్ని పన్ను శాఖకు చూపించారు.
ఏ రాష్ట్రంలో ఎంత ఎగవేత?
మొత్తం అమ్మకాలలో సుమారు 25% (నాల్గవ వంతు) ఆదాయాన్ని దాచిపెడుతున్నట్లు దర్యాప్తులో తేలింది.
- కర్ణాటక: పన్ను ఎగవేతలో దేశంలోనే ప్రథమ స్థానంలో నిలిచింది.
- తెలంగాణ & తమిళనాడు: ఆ తర్వాతి స్థానాల్లో నిలిచాయి.
- స్థానికంగా: కేవలం ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలోనే రూ. 5,100 కోట్ల మేర అమ్మకాలను దాచిపెట్టినట్లు గుర్తించారు.
- ఒక చిన్న ఉదాహరణ ఏమిటంటే, అధికారులు కేవలం 40 రెస్టారెంట్లను స్వయంగా తనిఖీ చేసినప్పుడు, అక్కడ రూ. 400 కోట్ల అవకతవకలు బయటపడ్డాయి.
ఇది కేవలం ఆరంభం మాత్రమే!
కేవలం ఒకే ఒక బిల్లింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను తనిఖీ చేయడం వల్లే రూ. 70,000 కోట్ల స్కామ్ బయటపడిందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. మార్కెట్లో ఇలాంటి సాఫ్ట్‌వేర్లు ఇంకా చాలా ఉన్నాయి. వాటన్నింటినీ తనిఖీ చేస్తే ఈ కుంభకోణం విలువ లక్షల కోట్లకు చేరే అవకాశం ఉంది. భవిష్యత్తులో ఇటువంటి **’డిజిటల్ టాక్స్ ఎగవేత’**ను అడ్డుకోవడానికి ప్రభుత్వం ఇప్పుడు డిజిటల్ ఫోరెన్సిక్ నెట్‌వర్క్‌ను బలోపేతం చేస్తోంది.