1947లో స్వతంత్ర భారత తొలి ప్రధానమంత్రిగా జవహర్లాల్ నెహ్రూ ప్రమాణ స్వీకారం చేయడానికి చాలా కాలం ముందే, స్వపరిపాలన కోసం ఒక సాహసోపేతమైన ప్రయత్నం జరిగింది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో, 1915 డిసెంబర్ 1న, భారతీయ విప్లవకారుల బృందం కాబూల్లో “ప్రొవిజనల్ గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా” (భారత తాత్కాలిక ప్రభుత్వం) ఏర్పాటును ప్రకటించింది.
కాబూల్ తాత్కాలిక ప్రభుత్వం, 1915: బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా అంతర్జాతీయ మద్దతును కూడగట్టేందుకు ఈ ప్రవాస ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. దీనికి రాజా మహేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్ అధ్యక్షుడిగా, మౌలానా బర్కతుల్లా ప్రధానమంత్రిగా వ్యవహరించారు. మౌలానా ఉబైదుల్లా సింధీ హోంమంత్రిగా నియమితులయ్యారు. జర్మనీ మరియు ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం వంటి దేశాల మద్దతును వీరు కోరారు.
సిల్క్ కర్చీఫ్ కుట్ర (Silk Letter Conspiracy): విప్లవకారులు విదేశీ మిత్రులతో రహస్యంగా సమాచారాన్ని పంచుకోవడానికి పసుపు రంగు పట్టు వస్త్రంపై పర్షియన్ భాషలో లేఖలు రాసేవారు. దీనినే “సిల్క్ లెటర్ కాన్సిరసీ” అంటారు. అయితే, 1916లో బ్రిటిష్ నిఘా వర్గాలు వీటిని పసిగట్టడంతో ఈ ప్రయత్నం విఫలమైంది.
బీహార్లో ఒక మర్చిపోయిన “ప్రధానమంత్రి”: 1937లో జరిగిన ప్రాంతీయ ఎన్నికల తర్వాత, బీహార్లో మహమ్మద్ యూనస్ ఏప్రిల్ నుండి జూలై వరకు 109 రోజుల పాటు ‘ప్రీమియర్’ (అప్పట్లో దీనిని కూడా ప్రధానమంత్రి అని పిలిచేవారు) గా పనిచేశారు. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి నిరాకరించిన సమయంలో ఆయన ఈ బాధ్యతలు చేపట్టారు.
