భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) మాజీ గవర్నర్ రఘురామ్ రాజన్ దేశం ప్రస్తుతం “అత్యంత ప్రమాదకరమైన కాలంలో” ఉందని హెచ్చరించారు. ఫిబ్రవరి 1న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టబోయే కేంద్ర బడ్జెట్ 2026-27, కేవలం స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు లేదా ఉపశమనాలతో సరిపెట్టకుండా, దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధి మరియు ఉద్దీపన పథకాలతో కూడి ఉండాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
PTI వీడియోలో మాట్లాడిన రఘురామ్ రాజన్, కేంద్ర ప్రభుత్వం బడ్జెట్‌లో ఇటువంటి భిన్నమైన వైఖరిని తీసుకుంటేనే దేశ వృద్ధి స్థిరంగా ఉంటుందని, ఆర్థిక వ్యవస్థకు కలిగే నష్టాలను తగ్గించి పటిష్టమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించగలమని పేర్కొన్నారు.
రఘురామ్ రాజన్ విశ్లేషణలోని ముఖ్యాంశాలు:
- దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక అవసరం: చారిత్రక రీత్యా భారత బడ్జెట్లు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక ప్రణాళికలతో కూడి లేవని ఆయన విమర్శించారు. ఐదేళ్ల ప్రణాళికలు ఉన్న కాలంలో కూడా ఇది జరగలేదని, ఇప్పుడు ఆ పద్ధతిని మార్చాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపారు.
- గ్లోబల్ మార్కెట్ & స్వీయ శక్తి: “మన ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత స్వయం సమృద్ధిగా, వేగంగా అభివృద్ధి చెందే మార్కెట్‌గా మారాలి. అప్పుడే ప్రపంచ దేశాలు భారత్‌తో స్నేహం చేయడానికి ఉత్సాహంగా ముందుకు వస్తాయి” అని రాజన్ అన్నారు.
- టెక్నాలజీ & AI: ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వంటి సాంకేతిక మార్పులు కొత్త అవకాశాలను సృష్టించినప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్త ముప్పులు కూడా పెరిగాయని ఆయన హెచ్చరించారు.
- సొంత మార్కెట్‌ను బలోపేతం చేయడం: భారత్ ధనిక దేశాల మార్కెట్లపై ఆధారపడకుండా, తన సొంత మార్కెట్‌ను బలోపేతం చేసుకోవాలని రాజన్ సూచించారు. ఉదాహరణకు చైనా తన భారీ ఉత్పత్తిలో ఎక్కువ భాగాన్ని దేశీయంగానే వినియోగిస్తుంది, భారత్ కూడా అదే దిశగా మారాలని కోరారు.
- విధాన మార్పులు: గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌లో భారత్‌ను కీలక భాగస్వామిగా మార్చడానికి పన్ను రేట్ల పునర్వ్యవస్థీకరణ వంటి ముఖ్యమైన నిర్ణయాలు ఈ బడ్జెట్‌లో తీసుకోవాలని ఆయన సిఫార్సు చేశారు.