భారతదేశం తన AI ఆశయాలను నెరవేర్చుకోవడంలో అమెరికాతో కుదిరిన వాణిజ్య ఒప్పందం ఒక కీలక మలుపు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ల (GPUs) లభ్యత పెరుగుతుంది, సాంకేతిక సహకారం బలపడుతుంది మరియు డేటా సెంటర్లలో భారీ విదేశీ పెట్టుబడులకు మార్గం సుగమం అవుతుంది. దీనికి తోడు, కేంద్ర బడ్జెట్‌లో విదేశీ హైపర్ స్కేలర్లకు (Hyperscalers) ప్రకటించిన పన్ను రాయితీలు, AI మౌలిక సదుపాయాల పట్ల భారత్ ఎంతటి పట్టుదలతో ఉందో చాటిచెబుతున్నాయి. అయితే, ఆర్థిక, పర్యావరణ మరియు ప్రజాస్వామ్య కోణాల్లో చూసినప్పుడు ఈ ఒప్పందం ఎంతవరకు సమతుల్యంగా ఉందనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
కీలక పాయింట్లు:
- తక్షణ ప్రయోజనాలు: భారత్‌లో ప్రస్తుతం సొంతంగా GPU తయారీ సామర్థ్యం లేదు. అమెరికన్ కంపెనీల దిగుమతులపైనే మనం ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా అత్యాధునిక చిప్‌ల లభ్యత పెరగనుంది. ఇండియా AI మిషన్ కింద ప్రస్తుతం ఉన్న 40,000 GPU సామర్థ్యాన్ని ఈ ఏడాది చివరి నాటికి 1,00,000 కు పెంచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
- భారీ రాయితీలు: విదేశీ క్లౌడ్ మరియు డేటా సెంటర్ కంపెనీలను ఆకర్షించడానికి బడ్జెట్‌లో 2047 వరకు (21 ఏళ్లు) పన్ను మినహాయింపులు ఇచ్చారు. ఇది స్టార్టప్‌లకు కంప్యూటింగ్ ఖర్చులను తగ్గిస్తుంది.
- లోపాలు: సాంకేతిక బదిలీ (Technology Transfer) లేదా సొంత ఐపి (Intellectual Property) సృష్టిపై స్పష్టమైన హామీలు లేకుండానే దీర్ఘకాలిక రాయితీలు ఇస్తున్నారనే విమర్శలు ఉన్నాయి. ఒకవైపు అమెరికా నుండి $500 బిలియన్ల విలువైన వస్తువులను కొనాలని నిర్ణయించుకోగా, మరోవైపు ఇండియా AI మిషన్ బడ్జెట్‌ను రూ. 2,000 కోట్ల నుండి రూ. 1,000 కోట్లకు తగ్గించడం ఆందోళనకరం.