న్యూయార్క్: అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో ఇప్పుడు ‘డి-డాలరైజేషన్’ (డాలర్ రహిత వాణిజ్యం) హాట్ టాపిక్. అమెరికా డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని అంతం చేసేందుకు బ్రిక్స్ (BRICS) దేశాలు ఒక ఉమ్మడి కరెన్సీని తీసుకువస్తాయని అందరూ భావించారు. కానీ, భారత్ తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం ఈ ఆటనే మార్చేసింది.
భారత్ ఎందుకు వెనక్కి తగ్గింది?
బ్రిక్స్ కరెన్సీ కార్యరూపం దాల్చి ఉంటే, ఆసియాలో భారత్ స్థాయి మరో మెట్టు ఎక్కేది. డాలర్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా ఒక బలమైన కరెన్సీని రూపొందించడంలో భారత్ నాయకత్వం వహించి ఉండేది. అయితే, డొనాల్డ్ ట్రంప్ నేతృత్వంలోని అమెరికా ఆగ్రహానికి గురికావాల్సి వస్తుందనే భయంతో ప్రధాని మోదీ ఈ విషయంలో వెనక్కి తగ్గారని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. భారత్ చూపిన ఈ సంకోచమే ఇప్పుడు చైనాకు వరంగా మారింది.
చైనా యువాన్ (Yuan) విశ్వరూపం:
భారత్ వదిలేసిన ఖాళీని చైనా చాకచక్యంగా భర్తీ చేస్తోంది. “బ్రిక్స్ కరెన్సీ వద్దు అంటే ఏమైంది… చైనా యువాన్‌నే అంతర్జాతీయ వాణిజ్య కరెన్సీగా వాడండి” అంటూ ఇతర దేశాలను తనవైపు తిప్పుకుంటోంది. దీని ద్వారా మొత్తం బ్రిక్స్ కూటమిని తన గుప్పిట్లోకి తెచ్చుకోవాలని చైనా చూస్తోంది.
హోర్ముజ్ జలసంధి – డాలర్ పతనానికి నాంది?
ప్రపంచవ్యాప్త ముడి చమురు రవాణాకు హోర్ముజ్ జలసంధి అత్యంత కీలకం. డాలర్ పతనం ఇక్కడి నుండే మొదలయ్యేలా కనిపిస్తోంది.
- ఇరాన్ సంచలన ప్రకటన: ఈ మార్గం గుండా వెళ్లే నౌకలు డాలర్లను ఉపయోగిస్తే అనుమతించబోమని, కేవలం చైనా యువాన్ ద్వారా చెల్లింపులు జరిపితేనే అనుమతిస్తామని ఇరాన్ ప్రకటించింది.
- కొత్త కూటమి: ఇరాన్ – చైనా – రష్యా ఇప్పుడు ఒక శక్తివంతమైన కూటమిగా ఏర్పడ్డాయి. అమెరికా ఆర్థిక ఆంక్షలను ధిక్కరిస్తూ, డాలర్ లేని వాణిజ్యాన్ని ఇవి ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
భారత్ వ్యూహం – రాజతంత్రమా లేక భయమా?
సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలతో కూడా చైనా తన కరెన్సీలో వాణిజ్యం చేయడానికి చర్చలు జరుపుతోంది. ఒకవైపు అమెరికా నౌకాదళ ఆధిపత్యం సవాలుకు గురవుతుంటే, ఆసియాలో చైనా పట్టు మరింత బలపడుతోంది. “అవకాశం వచ్చినప్పుడు వాడుకోని వాడు తర్వాత బాధపడక తప్పదు” అనే నానుడి ఇక్కడ భారత్‌కు వర్తిస్తుందా? లేదా డాలర్‌కు మద్దతు తెలపడం వెనుక భారత్ ఏదైనా రహస్య రాజతంత్రాన్ని నడుపుతోందా? అనేది కాలమే సమాధానం చెప్పాలి.