హార్ముజ్ జలసంధిని దాటిన తర్వాత సముద్రంలో ఒక వింత పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఏడేళ్ల విరామం తర్వాత ఇరాన్ నుండి భారత్‌కు చమురును తీసుకువస్తున్న ఒక నౌక మధ్యలోనే యూ-టర్న్ తీసుకుంది.
అవును, భారత్ వైపు వస్తున్న ఇరాన్ చమురు నౌక అకస్మాత్తుగా తన దిశను మార్చుకుంది. మొదట దీని గమ్యస్థానం భారత్ అయినప్పటికీ, ఇప్పుడు అది చైనా వైపు మళ్లింది. ఈ నౌక గనుక భారత్‌కు చేరుకుని ఉంటే, గత ఏడేళ్లలో ఇరాన్ నుండి అందిన మొదటి చమురు రవాణాగా ఇది రికార్డు సృష్టించేది. అయితే, అమెరికా నిషేధించిన ఈ నౌక, ఇరాన్ ముడి చమురును తీసుకువెళ్తూ భారత్‌కు బదులుగా చైనా వైపు ప్రయాణిస్తోంది. అయినప్పటికీ, ఇది దాని చివరి గమ్యం కాకపోవచ్చు.
నౌక వివరాలు: షిప్ ట్రాకింగ్ సంస్థ ‘కెప్లర్’ (Kpler) ప్రకారం.. చమురును తీసుకెళ్తున్న ఈ ఇరాన్ నౌక పేరు ‘పింగ్ షున్’ (Ping Shun). 2002లో నిర్మించిన ఈ ‘అఫ్రామాక్స్’ నౌకను 2025లో అమెరికా నిషేధించింది. ఈ వారం ప్రారంభంలో ఈ నౌక భారత పశ్చిమ తీరంలోని వాడినార్ (Vadinar) కు వస్తున్నట్లు సంకేతాలిచ్చింది, కానీ తాజాగా అది దక్షిణ దిశగా మళ్లి చైనాలోని డాంగ్యింగ్ (Dongying) వైపు వెళ్తోంది. అయితే సముద్రంలో ఇలాంటి గమ్యస్థాన సంకేతాలు ఎప్పుడైనా మారే అవకాశం ఉంటుంది.
భారత్‌కు ఇంకా అవకాశం ఉందా? అమెరికా ఆంక్షల కారణంగా మే 2019 నుండి భారత్ ఇరాన్ నుండి ముడి చమురును కొనుగోలు చేయడం నిలిపివేసింది. అయితే, ప్రస్తుతం సముద్రంలో ఉన్న ఇరాన్ చమురు నౌకలకు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తాత్కాలిక మినహాయింపు ఇవ్వడంతో ఈ రవాణా సాధ్యమైంది. ఒకవేళ చివరి నిమిషంలో ఈ నౌక భారత్‌కు వస్తే అది ఏడేళ్లలో మొదటి రవాణా అవుతుంది. కానీ చెల్లింపులు, షిప్పింగ్ మరియు ఇన్సూరెన్స్ సంబంధిత సమస్యల వల్లే ఈ డీల్ సాఫీగా సాగడం లేదని తెలుస్తోంది.
మరో 6 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురు: ‘పింగ్ షున్’ నౌక సుమారు 6,00,000 బ్యారెళ్ల ముడి చమురును మోసుకెళ్తోంది. అమెరికా ప్రభుత్వం ఇటీవల ఇచ్చిన 30 రోజుల గడువు (Waiver) వల్లే ఈ రవాణా సాధ్యమైందని కెప్లర్ విశ్లేషకుడు సుమిత్ రితోలియా తెలిపారు. అయితే ఈ చమురును భారత్‌లో ఎవరు కొనుగోలు చేస్తున్నారనేది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియదు. మొదట ఈ నౌక వాడినార్‌లోని నయారా ఎనర్జీ రిఫైనరీకి వెళ్లాల్సి ఉంది. వాడినార్ పోర్ట్ భారత్ పెట్రోలియం (BPCL) వంటి సంస్థలకు కూడా సరఫరా కేంద్రంగా ఉంది. ఈ నౌక విషయంలో భారత ప్రభుత్వం ఇంకా స్పందించలేదు.
భారత్ – ఇరాన్ చమురు బంధం: చారిత్రాత్మకంగా భారత్ ఇరాన్ చమురుకు పెద్ద కొనుగోలుదారు. ఒకానొక సమయంలో భారత్ మొత్తం దిగుమతుల్లో ఇరాన్ వాటా 11.5 శాతంగా ఉండేది. 2018లో భారత్ రోజుకు 5,18,000 బ్యారెళ్ల ఇరాన్ చమురును దిగుమతి చేసుకునేది, కానీ మే 2019 నాటికి అది పూర్తిగా నిలిచిపోయింది.