జెనీవాలో జరిగిన ఐరాస నిరాయుధీకరణ సదస్సులో అమెరికా అధికారి థామస్ జి. డినానో సంచలన విషయాలను వెల్లడించారు. భారత్-చైనా మధ్య గల్వాన్ లోయ ఘర్షణల తర్వాత చైనా రహస్యంగా అణు పరీక్షలు నిర్వహించిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ముఖ్య అంశాలు:
- రహస్య పరీక్ష: జూన్ 15, 2022న గల్వాన్ లోయలో భారత-చైనా సైనికుల మధ్య ఘర్షణ జరిగిన కొద్ది రోజులకే (జూన్ 22న) చైనా ఈ పరీక్షను నిర్వహించింది.
- డెకప్లింగ్ (Decoupling) పద్ధతి: అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణ సంస్థల కంటపడకుండా ఉండేందుకు చైనా ‘డెకప్లింగ్’ అనే అత్యాధునిక సాంకేతిక పద్ధతిని ఉపయోగించిందని అమెరికా ఆరోపించింది.
- పరీక్షా కేంద్రం: భారత్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని షిన్జియాంగ్ ప్రావిన్స్‌లోని ‘లోప్ నూర్’ (Lop Nur) అనే ప్రదేశంలో ఈ అణు పరీక్ష జరిగినట్లు అమెరికా తెలిపింది.
- అంతర్జాతీయ నిబంధనల ఉల్లంఘన: ఈ చర్య ద్వారా చైనా అంతర్జాతీయ అణు నియంత్రణ ఒప్పందాలను ఉల్లంఘించిందని అమెరికా విమర్శించింది.
చైనా సమాధానం: ఈ ఆరోపణలను చైనా తీవ్రంగా ఖండించింది. అణు ఆయుధాల విషయంలో అమెరికా కావాలనే తమపై తప్పుడు ఆరోపణలు చేస్తోందని, అసలు అణు ఆయుధాల పోటీకి అమెరికాయే ప్రధాన కారణమని చైనా ప్రతివిమర్శ చేసింది.