టెహ్రాన్: ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన ’10 పాయింట్ల శాంతి ప్రణాళిక’లోని మూడు కీలక నిబంధనలను అమెరికా మరియు ఇజ్రాయెల్ ఉల్లంఘించాయని ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మహ్మద్ బాకర్ కాలిబాఫ్ అధికారికంగా ప్రకటించారు.
శాంతి చర్చలు ప్రారంభం కావడానికి ముందే ఈ ఉల్లంఘనలు జరిగాయని, చర్చలకు ఉన్న ప్రాతిపదికను బహిరంగంగా తుంగలో తొక్కారని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రకటన ప్రపంచ రాజకీయాల్లో కొత్త ఉత్కంఠను రేకెత్తించింది.
10 పాయింట్ల ప్రణాళిక ఏమిటి? ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన ఈ 10 అంశాల ప్రణాళిక ఆధారంగానే రెండు వారాల కాల్పుల విరమణకు మరియు చర్చలకు అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అంగీకరించారు. అయితే, శుక్రవారం చర్చలు జరగాల్సి ఉండగా.. కాల్పుల విరమణ ప్రకటించిన 24 గంటల్లోనే మూడు ముఖ్యమైన నిబంధనలను ఉల్లంఘించారని ఇరాన్ ఆరోపిస్తోంది.
ఉల్లంఘించిన మూడు అంశాలు:
- లెబనాన్ కాల్పుల విరమణ: దీనిని అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ ఉల్లంఘించాయని కాలిబాఫ్ ఆరోపించారు. పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ ‘తక్షణ కాల్పుల విరమణ’ను సూచించినప్పటికీ, ఈ నిబంధన పాటించలేదని ఆయన గుర్తు చేశారు.
- వాయుతల ఉల్లంఘన: లార్ నగరం (ఫార్స్ ప్రాంతం) వద్ద ఒక డ్రోన్ ఇరాన్ గగనతలంలోకి ప్రవేశించి కూల్చివేయబడింది. ఇది శాంతి ప్రణాళికకు విరుద్ధమని ఇరాన్ పేర్కొంది.
- యురేనియం శుద్ధి హక్కు: ప్రణాళికలోని 6వ నిబంధన ప్రకారం ఇరాన్‌కు ఉన్న యురేనియం శుద్ధి హక్కును అమెరికా నిరాకరించిందని ఆయన తెలిపారు.
ఇరాన్ హెచ్చరిక: ఈ ఉల్లంఘనల వల్ల అమెరికాపై తమకు ఉన్న ‘అపనమ్మకం’ మరోసారి నిజమైందని, ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో కాల్పుల విరమణ లేదా చర్చలు జరపడం అర్థరహితమని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది.
అమెరికా వివరణ: ఇరాన్ శాంతి చర్చల్లో ఇజ్రాయెల్‌ను అధికారికంగా చేర్చలేదని అమెరికా తెలపడం గమనార్హం. ఒప్పందం తుది దశకు వచ్చిన తర్వాతే ట్రంప్ మరియు నెతన్యాహు ఫోన్లో మాట్లాడుకున్నారని సమాచారం. లెబనాన్ అంశంపై ఇజ్రాయెల్ అసహనం వ్యక్తం చేయడంతో మూడు పక్షాల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.