న్యూఢిల్లీ: సార్వత్రిక ఎన్నికలకు ముందే దేశ రాజకీయాల్లో పెను సంచలనం. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును తెరపైకి తెస్తూనే, దానిని నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) ప్రక్రియతో ముడిపెట్టడం వెనుక కేంద్రంలోని మోదీ ప్రభుత్వం భారీ వ్యూహాన్నే రచించింది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్, తమిళనాడు ఎన్నికల ముంగిట తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం.. కేవలం చట్టసభల్లో ప్రాతినిధ్యం కోసమేనా? లేక దీని వెనుక లోతైన రాజకీయ లెక్కలు ఉన్నాయా? అంటే ‘ఇన్సైడ్ స్టోరీ’ ఆసక్తికరంగా ఉంది.
1. మహిళా ఓటర్లే లక్ష్యంగా ‘బ్రాండ్ మోదీ’
గత దశాబ్ద కాలంలో దేశంలో మహిళలు అత్యంత నిర్ణయాత్మకమైన ఓటు బ్యాంకుగా అవతరించారు. సంక్షేమ పథకాల ద్వారా మహిళల నమ్మకాన్ని గెలుచుకున్న మోదీ ప్రభుత్వం, ఇప్పుడు ఈ బిల్లు ద్వారా దానికి ‘వ్యవస్థాగత రూపం’ ఇవ్వాలని భావిస్తోంది.
- వ్యూహం: రిజర్వేషన్లు అమలు కావడానికి 2029 వరకు సమయం పట్టొచ్చు, కానీ ‘ఇది సాధ్యం చేసింది మోదీయే’ అనే సంకేతాన్ని ప్రజల్లోకి బలంగా పంపడంలో ప్రభుత్వం సఫలమైంది.
- ప్రతిపక్షాలకు చెక్: గతంలో సెన్సస్, పునర్విభజన పూర్తయ్యే వరకు రిజర్వేషన్లు అసాధ్యమని ప్రతిపక్షాలు ఎద్దేవా చేశాయి. ఇప్పుడు కేంద్రం ఆ ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడం ద్వారా ప్రతిపక్షాలను రక్షణలో పడేసింది. ఈ బిల్లును వ్యతిరేకిస్తే ‘మహిళా వ్యతిరేకి’ ముద్ర పడుతుందనే భయం విపక్షాల్లో మొదలైంది.
2. పునర్విభజన భయాలు – దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళన
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంటే దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ఒకరకమైన ఆందోళన ఉంది. జనాభా నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేసినందుకు తమకు పార్లమెంటులో సీట్లు తగ్గుతాయని తమిళనాడు, కేరళ వంటి రాష్ట్రాలు భయపడుతున్నాయి.
- కేంద్రం కౌంటర్: లోక్సభ సీట్లను సుమారు 850కి పెంచడం ద్వారా ఏ రాష్ట్రం కూడా సీట్లను కోల్పోదని కేంద్రం భరోసా ఇస్తోంది.
- అంచనా ప్రకారం కొత్త సీట్ల లెక్క ఇలా ఉండొచ్చు:
- ఆంధ్రప్రదేశ్: 25 నుండి 37కి
- తెలంగాణ: 17 నుండి 25కి
- తమిళనాడు: 39 నుండి 59కి
- కర్ణాటక: 28 నుండి 42కి
3. ప్రాంతీయ పార్టీల ప్రతివ్యూహం: ఫెడరలిజం కార్డు
సీట్ల సంఖ్య పెరిగినప్పటికీ, ఉత్తరాది రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే జాతీయ నిర్ణయాధికారంలో తమ ప్రభావం (Relative Power) తగ్గుతుందని డీఎంకే వంటి పార్టీలు వాదిస్తున్నాయి.
- తమిళనాడు: దీనిని కేంద్రం వర్సెస్ రాష్ట్రాల పోరాటంగా మలచాలని డీఎంకే ప్రయత్నిస్తోంది. ప్రాంతీయ అస్తిత్వం, భాషాభిమానం పునాదులుగా ఉన్న తమిళ రాజకీయాల్లో ఈ అంశం కీలకం కానుంది.
- పశ్చిమ బెంగాల్: మమతా బెనర్జీకి ఉన్న మహిళా ఓటు బ్యాంకులో చీలిక తేవడమే లక్ష్యంగా బీజేపీ ఈ బిల్లును అస్త్రంగా వాడుతోంది.
ముగింపు: భవిష్యత్తు రాజకీయాలకు పునాది
బీజేపీ వ్యూహం చాలా స్పష్టంగా ఉంది. సంక్లిష్టమైన సంస్కరణలను కూడా ‘మహిళా సాధికారత’, ‘పెద్ద పార్లమెంటు’, ‘ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం’ వంటి సరళమైన నినాదాల ద్వారా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తోంది. ప్రతిపక్షాలు రాజ్యాంగపరమైన, సాంకేతికపరమైన అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, అవి సామాన్య ఓటర్లకు అర్థం కావడం కష్టంగా మారింది.
మొత్తానికి, మహిళా రిజర్వేషన్లు మరియు పునర్విభజన అంశాలను జోడించడం ద్వారా బీజేపీ 2029 తర్వాత ఏర్పడే సరికొత్త రాజకీయ ముఖచిత్రానికి ఇప్పుడే పునాది వేస్తోంది. విపక్షాలు దీనిని ఎలా అడ్డుకుంటాయనేది ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.