యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ (UGC) జనవరి 15న ప్రకటించిన ‘సమానత్వ నిబంధనలు 2026’ కేవలం మార్గదర్శకాలు మాత్రమే. ఇవి పార్లమెంటు ఆమోదించిన చట్టం కానప్పటికీ, దేశవ్యాప్తంగా కళాశాలలు, ఉన్నత విద్యా సంస్థలపై వీటిని అమలు చేయాలని యూజీసీ నిర్ణయించింది. దీనిపై ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి మరియు ఈ అంశం సుప్రీంకోర్టుకు చేరింది.
చట్టానికి, యూజీసీ నిబంధనలకు తేడా ఏమిటి?
- పార్లమెంటు చట్టం: ఇది లోక్‌సభ, రాజ్యసభలలో చర్చలు, ఓటింగ్ ద్వారా రూపొందుతుంది. రాష్ట్రపతి ఆమోదం తర్వాతే ఇది చట్టంగా మారుతుంది. దీనికి పూర్తి స్థాయి రాజ్యాంగ అధికారం ఉంటుంది.
- యూజీసీ మార్గదర్శకాలు: ఇవి యూజీసీ చట్టం 1956 కింద ఒక స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ రూపొందించే నిబంధనలు. దీనికి పార్లమెంటులో చర్చ లేదా ఓటింగ్ అవసరం లేదు, కేవలం మంత్రిత్వ శాఖ ఆమోదం ఉంటే సరిపోతుంది. అయితే, ఇవి ఎప్పుడూ చట్టం కంటే తక్కువ స్థాయిలోనే ఉంటాయి.
దండన అధికారం: పార్లమెంటు చట్టం నేరాలను నిర్వచించి, జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా విధించగలదు. కానీ యూజీసీ నిబంధనలు కేవలం విద్యా సంస్థలపై చర్యలు తీసుకోగలవు (ఉదాహరణకు గుర్తింపు రద్దు చేయడం లేదా నిధులను నిలిపివేయడం). అందుకే యూజీసీ నిబంధనలను “చట్టం”గా పరిగణించడంపై వివాదం మొదలైంది.
రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ఎందుకు అంటున్నారు?
- అధికార దుర్వినియోగం: కొత్త హక్కులను లేదా నేరాలను నిర్వచించే అధికారం కేవలం పార్లమెంటుకు మాత్రమే ఉంటుంది. యూజీసీ తన పరిధిని దాటి ‘చట్టం’లాంటి నిబంధనలను రూపొందించిందని పిటిషనర్లు ఆరోపిస్తున్నారు.
- ఆర్టికల్ 14 ఉల్లంఘన: వివక్ష అనేది అందరు పౌరులకు సమానంగా వర్తించాలి. కేవలం కొన్ని వర్గాలకే (SC/ST/OBC) ప్రాధాన్యత ఇస్తూ నిబంధనలు రూపొందించడం సమానత్వపు హక్కుకు విరుద్ధమని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.
- ఆర్టికల్ 15 దుర్వినియోగం: వెనుకబడిన వర్గాల అభివృద్ధికి చర్యలు తీసుకునే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఉంది, కానీ దానిని శిక్షార్హమైన నిబంధనలుగా మార్చడం సరైనది కాదని వాదన వినిపిస్తోంది.