నేపాల్ మంత్రివర్గ సమావేశంలో తీసుకున్న ఈ నిర్ణయాన్ని ఆ దేశ సమాచార, కమ్యూనికేషన్ల శాఖ మంత్రి జగదీష్ కరేల్ ధృవీకరించారు. దీనివల్ల సరిహద్దుల్లో రాకపోకలు సాగించే భారతీయులకు పెద్ద ఊరట లభించింది.
నేపథ్యం:
2016లో భారతదేశంలో పెద్ద నోట్ల రద్దు (Demonetization) జరిగిన తర్వాత, నకిలీ నోట్ల చెలామణిని అరికట్టడానికి నేపాల్ ప్రభుత్వం ₹100 కంటే ఎక్కువ విలువైన భారతీయ నోట్లపై (₹200, ₹500, ₹2000) నిషేధం విధించింది. దీనివల్ల పర్యాటకులు కేవలం ₹100 నోట్లను మాత్రమే పెద్ద ఎత్తున వెంట తీసుకెళ్లాల్సి వచ్చేది.
ఇటీవల రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ‘ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ మేనేజ్మెంట్ రెగ్యులేషన్స్ 2015’లో మార్పులు చేస్తూ, నేపాల్‌కు భారతీయ కరెన్సీని తీసుకెళ్లడంపై కొన్ని సడలింపులు ఇచ్చింది. దీనిని అనుసరిస్తూ నేపాల్ ప్రభుత్వం కూడా తన నిషేధాన్ని ఎత్తివేసింది.
కొత్త నిబంధనలు మరియు పరిమితులు:
నిషేధం ఎత్తివేసినప్పటికీ, కొన్ని షరతులు అమలులో ఉంటాయి:
- పరిమితి: భారత్ నుండి నేపాల్‌కు వెళ్లే వ్యక్తి లేదా నేపాల్ నుండి భారత్‌కు వచ్చే వ్యక్తి గరిష్టంగా ₹25,000 వరకు మాత్రమే భారతీయ నగదును చేతిలో ఉంచుకోవడానికి అనుమతి ఉంది.
- కొత్త నోట్లు మాత్రమే: 2016 నవంబర్ 9 తర్వాత విడుదల చేసిన కొత్త ₹200, ₹500 నోట్లు మాత్రమే చెల్లుతాయి. పాత నోట్లు చెల్లవు.
- ఎవరికి వర్తిస్తుంది: ఈ వెసులుబాటు భారత మరియు నేపాల్ పౌరులకు సమానంగా వర్తిస్తుంది.
దీనివల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:
- పర్యాటకం: నేపాల్‌కు ఆధ్యాత్మిక యాత్రలకు లేదా విహారయాత్రలకు వెళ్లే పర్యాటకులు ఇకపై ₹100 నోట్ల కట్టలను మోయాల్సిన అవసరం లేదు.
- వ్యాపారం: సరిహద్దుల్లోని చిన్న మరియు మధ్యతరహా వ్యాపారులకు నగదు లావాదేవీలు సులభతరం అవుతాయి.
- కార్మికులు: భారతదేశంలో పనిచేస్తున్న నేపాల్ కార్మికులు తమ స్వగ్రామాలకు వెళ్లేటప్పుడు నగదు తీసుకెళ్లడంలో ఉన్న ఇబ్బందులు తొలగిపోతాయి.