న్యూఢిల్లీ: విచారణ అనే పేరుతో పోలీస్ స్టేషన్లలో సామాన్య ప్రజలను గంటల తరబడి అక్రమంగా నిర్బంధించే పోలీసుల అరాచకాలకు ముగింపు పలికే చట్టపరమైన నిబంధనలను భారతీయ చట్టాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
దేశంలో కొత్తగా వచ్చిన ‘భారతీయ నాగరిక్ సురక్ష సంహిత’ (BNSS) మరియు అంతకుముందు ఉన్న క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC) ప్రకారం.. సరైన అరెస్ట్ పత్రాల నమోదు లేకుండా ఒక వ్యక్తిని పోలీస్ స్టేషన్లో బంధించడం చట్టవిరుద్ధం. ఎవరినైనా విచారణ నిమిత్తం పోలీస్ స్టేషన్కు తీసుకువచ్చినప్పుడు, ఆ వివరాలను వెంటనే స్టేషన్ యొక్క జనరల్ డైరీ (General Diary) లో నమోదు చేయడం తప్పనిసరి.
అలాగే, అరెస్ట్ చేసిన వ్యక్తిని ప్రయాణ సమయం మినహాయించి 24 గంటల లోపు కోర్టు మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచాలనే నిబంధన పోలీసులను వణికించే అత్యంత ముఖ్యమైన చట్టపరమైన నియమం. పోలీసుల ఇటువంటి అక్రమ చర్యల నుండి సామాన్య ప్రజలను రక్షించడానికి చట్టంలో మరికొన్ని కీలక హక్కులు కూడా కల్పించబడ్డాయి.
దీని ప్రకారం.. ఒక వ్యక్తిని పోలీస్ స్టేషన్కు తీసుకువచ్చిన వెంటనే అతని పేరు, తేదీ మరియు అరెస్ట్ చేసిన ఖచ్చితమైన సమయాన్ని ‘అరెస్ట్ మెమో’ (Arrest Memo) లో నమోదు చేయాలి. అందులో ఒక సాక్షితో పాటు అరెస్ట్ అయిన వ్యక్తి సంతకం కూడా తీసుకోవడం పోలీసుల బాధ్యత.
అదేవిధంగా, సదరు వ్యక్తిని కస్టడీలోకి తీసుకున్న 2 గంటల లోపు అతని కుటుంబ సభ్యులకు లేదా స్నేహితులకు అధికారికంగా సమాచారం అందించాలి. వీటితో పాటు, కస్టడీలో ఉన్న వ్యక్తి తనకు నచ్చిన న్యాయవాది (అడ్వకేట్) ని సంప్రదించి చట్టపరమైన సలహా తీసుకునే పూర్తి హక్కు కూడా అతనికి ఉందని చట్టం చెబుతోంది.
(గమనిక: చట్టం ప్రకారం పోలీసు కస్టడీలో ఉన్న వ్యక్తికి ప్రతి 48 గంటలకోసారి తప్పనిసరిగా వైద్య పరీక్షలు (Medical Examination) నిర్వహించాలి. లాకప్లో పోలీసులు కొట్టారా లేదా అని తేల్చే ట్విస్ట్ ఇదే! ఒకవేళ ఒంటిపై గాయాలు ఉంటే సదరు పోలీసుల ఉద్యోగాలకే ముప్పు వస్తుంది).
Leave a Reply