భార్యను పోషించాల్సిన భర్త బాధ్యత ఆయన మరణించిన తర్వాత కూడా కొనసాగుతుంది. ఒక విధవరాలు తన మామగారి నుండి మనోవర్తిని కోరడానికి చట్టంలో అవకాశం ఉంది (HAMA సెక్షన్ 19). పరిస్థితి ఇలా ఉంటే, బతికున్న భర్త తన భార్యను పోషించకుండా, ఆమెపై అనవసరమైన ఆరోపణలు చేయడాన్ని అంగీకరించలేమని అలహాబాద్ హైకోర్టు తీర్పునిచ్చింది.
కేసు నేపథ్యం: ఉత్తరప్రదేశ్‌కు చెందిన ఒక దంపతుల మధ్య వివాదం కుటుంబ న్యాయస్థానానికి చేరింది. భార్య తనకు మనోవర్తి కావాలని కోరగా, ఆమె ఒక ఉద్యోగి అని, కోర్టులో అబద్ధం చెబుతోందని భర్త ఎదురు దాడికి దిగాడు. ఆమెపై ‘పెర్జురీ’ (కోర్టులో తప్పుడు సాక్ష్యం) కింద చర్యలు తీసుకోవాలని కోరాడు. ఫ్యామిలీ కోర్టు దీనిని తిరస్కరించడంతో ఆయన హైకోర్టును ఆశ్రయించాడు.
హైకోర్టు విచారణ: జస్టిస్ అరిందమ్ సిన్హా, జస్టిస్ సత్యవీర్ సింగ్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ కేసును విచారించింది.
- భర్త వాదన: “నా భార్య ఉద్యోగం చేస్తోంది, కానీ గృహిణి అని అబద్ధం ఆడుతోంది. ఆమె బ్యాంకులో ₹20 లక్షల ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్ ఉంది. ఆస్తి వివరాలు వెల్లడించేటప్పుడు ఆమె దీనిని దాచిపెట్టింది.”
- భార్య వివరణ: “ఆ ₹20 లక్షలు మా నాన్న ఇచ్చారు. ఇప్పటికే చాలా వరకు ఖర్చైపోయాయి, ఇప్పుడు కేవలం ₹4 లక్షలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం నాకు ఎటువంటి ఉద్యోగం లేదు.”
కోర్టు తీర్పు: న్యాయమూర్తులు ఈ కేసులో కొన్ని కీలకమైన చట్టపరమైన అంశాలను లేవనెత్తారు:
- ఆధారాలు లేవు: భార్య ఉద్యోగం చేస్తోందని భర్త ఆరోపించాడు కానీ, దానికి సంబంధించిన జీతపు సర్టిఫికెట్ లేదా నియామక పత్రం సమర్పించలేదు. ఆమె ఉద్యోగం చేస్తోందని నిరూపించాల్సిన బాధ్యత భర్తపైనే ఉంటుంది.
- అబద్ధం కాదు: ఒక సమాచారాన్ని చెప్పకపోవడం వేరు, తప్పుడు సమాచారం ఇవ్వడం వేరు. ఆస్తి వివరాలను పూర్తిగా వెల్లడించనంత మాత్రాన అది ‘పెర్జురీ’ కిందకు రాదు.
- ముగింపు: చివరగా కోర్టు ఇలా పేర్కొంది: “భార్యను పోషించాల్సిన బాధ్యత భర్త మరణించిన తర్వాత కూడా ఉంటుంది. హిందూ దత్తత మరియు మనోవర్తి చట్టం (HAMA) సెక్షన్ 19 ప్రకారం, ఒక విధవరాలు తన మామగారి నుండి మనోవర్తిని పొందే హక్కును కలిగి ఉంది. అలాంటప్పుడు బతికున్న భర్త తన భార్యను పోషించకుండా తప్పించుకోవడం సరికాదు.” అని పేర్కొంటూ భర్త పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది.