న్యూఢిల్లీ: సుప్రీంకోర్టు కిక్కిరిసిన హాలులో సీనియర్ న్యాయవాది ప్రశాంత్ భూషణ్ దేశాన్నేలే అన్నదాతల దుస్థితిని ప్రస్తావిస్తూ అత్యంత ఉద్వేగభరితమైన, బలమైన వాదనను వినిపించారు. పసుపు బఠానీల (Yellow Peas) డ్యూటీ-ఫ్రీ దిగుమతికి వ్యతిరేకంగా దాఖలైన పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా.. విదేశీ దిగుమతులు ఇలాగే కొనసాగి, రైతులకు కనీస మద్దతు ధర (MSP) లభించకపోతే, ఆ రైతులు ప్రాణాలు కోల్పోతారని భూషణ్ నేరుగా హెచ్చరించారు.
ఈ విషయంలో చీఫ్ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ తక్షణమే స్పందించారు. కేసు తీవ్రతను అర్థం చేసుకున్న సిజెఐ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి గట్టి హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. ఇకపై ‘జుగాడ్’ (తాత్కాలిక సర్దుబాటు) విధానాలు పనికిరావని స్పష్టం చేశారు. తక్షణమే సంబంధిత పక్షాల (Stakeholders) సమావేశాన్ని పిలవాలని మరియు కొత్త దీర్ఘకాలిక విధానాన్ని రూపొందించాలని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించారు.
రైతులు కేవలం వరి మరియు గోధుమల చక్రంలోనే చిక్కుకోకుండా పప్పుధాన్యాల సాగు వైపు మళ్లాలని, అయితే వారికి రక్షణ కవచం కల్పించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత అని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది.
కోర్టులో జరిగిన వాదనలు
దేశీయంగా కొరత కారణంగా దిగుమతులు అవసరమని ప్రభుత్వం తరపున వాదనలు వినిపించినప్పుడు, పేద వినియోగదారులను రక్షించడం సరైనదే కానీ అది స్థానిక రైతుల ప్రయోజనాలను దెబ్బతీసేలా ఉండకూడదని సిజెఐ స్పష్టం చేశారు. “మన దగ్గర అవసరానికి మించి వరి ఉన్నప్పుడు, ఆ భూమిని పప్పుధాన్యాల కోసం ఎందుకు ఉపయోగించకూడదు?” అని కోర్టు ప్రశ్నించింది. వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు తమ మధ్య ఉన్న విభేదాలను పక్కన పెట్టి, వ్యవసాయ శాఖతో సమన్వయం చేసుకోవాలని, పసుపు బఠానీల ధరలు దేశీయ పంటల మార్కెట్‌ను దెబ్బతీయని విధంగా ఉండాలని సిజెఐ నొక్కి చెప్పారు.
ముఖ్యాంశాలు
ప్రశాంత్ భూషణ్ హెచ్చరిక: పన్ను రహిత దిగుమతుల వల్ల పప్పుధాన్యాల ధరలు MSP కంటే తక్కువకు పడిపోయాయని, ఇది చిన్న రైతులకు ప్రాణాంతకంగా మారుతోందని భూషణ్ కోర్టును హెచ్చరించారు.
సిజెఐ ఆదేశం: ప్రస్తుతం ఉన్న విధానాలను సమీక్షించేందుకు అన్ని సంబంధిత పక్షాలతో సమావేశం నిర్వహించాలని కోర్టు ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది.
పంట మార్పిడి: ఉత్తర మరియు మధ్య భారతదేశంలో వరి-గోధుమలకు ప్రత్యామ్నాయంగా పప్పుధాన్యాలను బలంగా ప్రోత్సహించాలని కోర్టు సూచించింది.
హామీతో కూడిన విక్రయ వేదిక: పప్పుధాన్యాలు పండించేలా రైతులను ప్రోత్సహించడానికి MSP ఆధారిత ‘హామీతో కూడిన విక్రయ వేదిక’ను అందించడం తప్పనిసరి అని సిజెఐ స్పష్టం చేశారు.
మంత్రిత్వ శాఖల సమన్వయం: కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య సమన్వయం లేకపోవడంపై కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
ప్రశ్నలు – జవాబులు
ప్రశ్న: పసుపు బఠానీల దిగుమతిపై ప్రశాంత్ భూషణ్ కోర్టులో ఏ తీవ్రమైన విషయాన్ని చెప్పారు?
జవాబు: మార్చి 2026 వరకు డ్యూటీ-ఫ్రీ దిగుమతులకు అనుమతి ఇవ్వడం వల్ల దేశీయ పప్పుధాన్యాల ధరలు పడిపోతున్నాయని, దీనివల్ల రైతులు ఆర్థికంగా చితికిపోయి వారి జీవనోపాధి సంక్షోభంలో పడుతుందని ప్రశాంత్ భూషణ్ వాదించారు.
ప్రశ్న: వరి ఉత్పత్తిపై చీఫ్ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ఏమని వ్యాఖ్యానించారు?
జవాబు: దేశంలో సాధారణ వరి ఉత్పత్తి డిమాండ్ కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉందని సిజెఐ అన్నారు. మనకు నిజంగా అంత వరి అవసరమా? ఆ భూమిని పప్పుధాన్యాల ఉత్పత్తికి ఎందుకు ఉపయోగించకూడదు? అని ఆయన ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించారు.
ప్రశ్న: సుప్రీంకోర్టు ఇప్పుడు ప్రభుత్వానికి ఏమి చేయమని నిర్దేశించింది?
జవాబు: ఒక ఉన్నత స్థాయి సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసి, రైతులకు పంట మార్పిడి కోసం ఆకర్షణీయమైన ప్రోత్సాహకాలు (Incentives) మరియు సురక్షితమైన మార్కెట్ లభించేలా కొత్త విధానాన్ని రూపొందించాలని కోర్టు ఏఎస్‌జీ (ASG)ని ఆదేశించింది.