ఇస్లామాబాద్: ప్రపంచమంతా ఆశగా ఎదురుచూసిన అమెరికా-ఇరాన్ చారిత్రక శాంతి చర్చలు ఎటువంటి ఒప్పందం లేకుండానే ముగిశాయి. పాకిస్థాన్ రాజధాని ఇస్లామాబాద్ వేదికగా సుమారు 21 గంటల పాటు జరిగిన మారాథాన్ చర్చలు విఫలం కావడంతో పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ యుద్ధ భయం పట్టుకుంది. అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి. వెన్స్ నేతృత్వంలోని బృందం ఎటువంటి ప్రకటన చేయకుండానే ఇస్లామాబాద్ నుంచి వాషింగ్టన్ బయలుదేరింది. ఈ పరిణామం గల్ఫ్ దేశాల్లో టెన్షన్‌ను అమాంతం పెంచేసింది.
నమ్మకం కుదరని ‘నేరుగా’ చర్చలు!
సుమారు 40 ఏళ్ల తర్వాత ఇరు దేశాల అగ్రనేతలు ఒకే చోట కూర్చుని మాట్లాడుకోవడంతో ఏదో ఒక పరిష్కారం లభిస్తుందని అంతా భావించారు. కానీ, దశాబ్దాల కాలంగా పేరుకుపోయిన అపనమ్మకం చర్చల పురోగతికి అడ్డుగోడలా నిలిచింది.
- ఒకరిపై ఒకరు ఆరోపణలు: చర్చలు విఫలం కావడానికి అమెరికా మొండివైఖరే కారణమని ఇరాన్ మండిపడుతుంటే, ఇరాన్ తన పంతం వీడకపోవడం వల్లే ఒప్పందం కుదరలేదని అమెరికా ఆరోపిస్తోంది.
అసలు పేచీ ఎక్కడ?
అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జె.డి. వెన్స్ మాట్లాడుతూ.. “ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను తయారు చేయబోమని లిఖితపూర్వక హామీ ఇవ్వడానికి నిరాకరిస్తోంది” అని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, అమెరికా అహేతుకమైన డిమాండ్లను ముందు పెట్టిందని, దేశ ప్రయోజనాలను పణంగా పెట్టి ఒప్పందాలు చేసుకోలేమని ఇరాన్ మీడియా స్పష్టం చేసింది. లెబనాన్‌లో శాశ్వత కాల్పుల విరమణ విషయంలో కూడా ఇరు పక్షాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదని తెలుస్తోంది.
ముందున్న 4 ప్రధాన గండాలు!
- మళ్లీ మొదలయ్యే యుద్ధం: ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఏ క్షణమైనా రద్దు కావచ్చు. డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇప్పటికే హెచ్చరించినట్లుగా అమెరికా తన యుద్ధ నౌకలను ఇరాన్ వైపు మళ్లించే అవకాశం ఉంది.
- ఆర్థిక సంక్షోభం – పెరగనున్న చమురు ధరలు: చర్చల వైఫల్యం ప్రపంచ మార్కెట్‌పై ప్రభావం చూపనుంది. క్రూడాయిల్ ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే భారత్ వంటి దేశాలకు ఇది పెద్ద దెబ్బ. ఎల్పీజీ ధరలు కూడా సామాన్యుడికి భారంగా మారవచ్చు.
- చైనా ఎంట్రీ – ‘ప్రపంచ యుద్ధం’ ముప్పు: ఇరాన్‌కు చైనా తన అత్యాధునిక గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలను (Air Defense Systems) సరఫరా చేయబోతున్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. అమెరికాకు ఆగ్రహం కలిగించే ఈ పరిణామం.. మూడో ప్రపంచ యుద్ధానికి దారి తీస్తుందోమోనన్న ఆందోళన నెలకొంది.
- నిలిచిపోయిన దౌత్య మార్గాలు: పాకిస్థాన్ విదేశాంగ మంత్రి ఇషాక్ దార్ మరోసారి చర్చలు జరుపుతామని చెబుతున్నా, ట్రంప్ ప్రభుత్వం మళ్లీ చర్చల టేబుల్ దగ్గరకు వస్తుందా అనేది అనుమానమే.
తదుపరి అడుగు ఎటు?
ప్రస్తుతానికి అంతా గందరగోళంగా ఉంది. ఉపాధ్యక్షుడు వెన్స్ అమెరికా చేరుకున్నాక అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌తో చర్చల సారాంశాన్ని వివరిస్తారు. ఆ తర్వాతే ట్రంప్ తన తదుపరి ‘యాక్షన్ ప్లాన్’ను ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.