1980 ఏప్రిల్ 6న స్థాపించబడిన బిజెపి నేడు దేశంలో ఒక మహావృక్షంలా విస్తరించింది. కాంగ్రెస్‌ను వెనక్కి నెట్టి ఉత్తర, మధ్య భారత దేశాల్లో పాగా వేసిన ఈ పార్టీకి ఇప్పుడు ప్రాంతీయ పార్టీలే అతిపెద్ద సవాలుగా మారాయి. బెంగాల్ మరియు దక్షిణ భారతదేశంలో ‘స్థానిక అస్తిత్వం’ అనే నినాదం, బలమైన ప్రాంతీయ నాయకత్వం లేకపోవడం బిజెపి వేగానికి అడ్డుకట్ట వేస్తున్నాయి. 2030 నాటి స్వర్ణోత్సవాల నాటికి దేశమంతటా విస్తరించడమే లక్ష్యంగా పార్టీ పావులు కదుపుతోంది.
ఒకప్పుడు శూన్యం.. నేడు ‘400 పార్’
సరిగ్గా 46 ఏళ్ల క్రితం న్యూఢిల్లీలోని ఫిరోజ్ షా కోట్లా మైదానంలో అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి, ఎల్.కె. అద్వానీ, రాజమాత విజయరాజె సింధియా కలిసి బిజెపికి పునాది వేసినప్పుడు, ఈ ప్రయాణం కేవలం నాలుగున్నర దశాబ్దాల్లోనే ‘అబ్ కీ బార్, 400 పార్’ అనే నినాదం వరకు చేరుతుందని ఎవరూ ఊహించి ఉండరు. ‘పార్టీ విత్ ఏ డిఫరెన్స్’ అనే ఆలోచనతో నాటిన హిందుత్వ, సాంస్కృతిక జాతీయవాదం అనే విత్తనం నేడు భారీ వటవృక్షంగా మారింది. ఇప్పుడు బిజెపికి కాంగ్రెస్ ఒక సవాలుగా లేదు, కానీ ప్రాంతీయ పార్టీలు మాత్రం అడ్డంకిగా మారాయి.
ప్రాంతీయ ఛత్రపతుల కోటలు:
90వ దశకం వరకు దేశంలో కాంగ్రెస్ ఏకఛత్రాధిపత్యం నడిచింది. కానీ 1989 తర్వాత కూటమి ప్రభుత్వాల యుగం మొదలైంది. ఈ కాలంలోనే ప్రాంతీయ స్థాయిలో చంద్రబాబు నాయుడు (TDP), జయలలిత (AIADMK) వంటి బలమైన నాయకులు ఉద్భవించారు. కాంగ్రెస్ బలహీనపడిన చోటల్లా బిజెపి విస్తరించింది, ముఖ్యంగా ఉత్తర, పశ్చిమ రాష్ట్రాల్లో కాంగ్రెస్ ఉనికి లేకుండా చేసింది.
కానీ, దక్షిణ భారతదేశంలో కర్ణాటక మినహా మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో మరియు తూర్పున బెంగాల్‌లో అధికారం బిజెపికి ఇంకా అందని ద్రాక్షగానే ఉంది. ఒడిశాలో నవీన్ పట్నాయక్ కోటను బద్దలు కొట్టినట్లుగా, బెంగాల్‌లోనూ మమతా బెనర్జీని ఢీకొట్టాలని బిజెపి భావిస్తోంది. అయితే బెంగాల్‌లో మమతను ఎదుర్కొనే బలమైన స్థానిక నాయకత్వం బిజెపికి లేకపోవడం ప్రధాన లోపం.
బిజెపి బలం మరియు బలహీనత:
బిజెపికి ఉన్న అతిపెద్ద బలం మరియు బలహీనత ఒకటే.. అది ‘అధికార కేంద్రీకరణ’. జాతీయ స్థాయిలో నరేంద్ర మోదీ, అమిత్ షా వంటి తిరుగులేని నాయకులు ఉన్నప్పటికీ, రాష్ట్రాల స్థాయిలో యోగి ఆదిత్యనాథ్ (UP), దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ (మహారాష్ట్ర), హిమంత బిశ్వ శర్మ (అసోం) మినహా సొంతంగా ఎన్నికలను గెలిపించగల ‘ఛత్రపతులు’ కరువయ్యారు. చాలా రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రులు పూర్తిగా కేంద్ర నాయకత్వంపైనే ఆధారపడి ఉన్నారు.
‘స్థానిక అస్తిత్వం’ అనే అడ్డంకి:
ప్రాంతీయ పార్టీలు బిజెపికి వ్యతిరేకంగా ‘స్థానిక vs బయటి వ్యక్తులు’ అనే పోరాటాన్ని తెరపైకి తెచ్చాయి.
- బెంగాల్: ‘బెంగాలీ అస్తిత్వం’
- తమిళనాడు: ‘తమిళ గుర్తింపు’ లేదా ‘ద్రవిడ సంస్కృతి’ ఈ నినాదాలతో బిజెపిని కేవలం ఉత్తర భారత పార్టీగా లేదా హిందీ బెల్ట్ పార్టీగా చిత్రించడంలో ప్రాంతీయ పార్టీలు విజయం సాధిస్తున్నాయి. జాతీయవాదం కంటే ప్రాంతీయ భావోద్వేగాలే ఇక్కడ బలంగా మారుతున్నాయి.
2030 లక్ష్యం:
బిజెపి ఎప్పుడూ ఒక కన్ను వర్తమానంపై, మరో కన్ను భవిష్యత్తుపై ఉంచుతుంది. 2030లో పార్టీ స్థాపించి 50 ఏళ్లు పూర్తయ్యే నాటికి (స్వర్ణ జయంతి), దేశంలోని ప్రతి అంగుళంపై కాషాయ జెండా ఎగురవేయాలనేది పార్టీ పక్కా వ్యూహం. బెంగాల్, తమిళనాడు, కేరళ వంటి రాష్ట్రాల్లో పాగా వేయడమే ఈ ‘మిషన్ 2030’లో ప్రధాన భాగం.