1975 ఏప్రిల్ 26.. సిక్కిం ప్రజలు ఒక గొప్ప విజయాన్ని సాధించిన రోజు. అప్పట్లో జరిగిన ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో (Referendum) సిక్కిం ప్రజలు అత్యధిక మెజారిటీతో భారతదేశంలో విలీనం కావడానికి మొగ్గు చూపారు. ఫలితంగా సిక్కిం భారత్లో 22వ రాష్ట్రంగా అవతరించింది. అయితే, ఈ విలీనాన్ని అక్కడి రాజు దాదాపు 28 ఏళ్ల పాటు రకరకాల ఎత్తుగడలతో అడ్డుకున్నారు. చైనా కన్ను కూడా ఈ రాష్ట్రంపై పడిన నేపథ్యంలో, సిక్కిం భారత్లో ఎలా భాగమైందో ఈ కథనంలో చూద్దాం.
చోగ్యాల్ వర్సెస్ ప్రజాభీష్టం: సిక్కిం రాజులను ‘చోగ్యాల్’ అని పిలుస్తారు. నామ్గ్యాల్ రాజవంశానికి చెందిన వీరు 1642 నుండి 1975 వరకు అంటే దాదాపు 200 ఏళ్లపైగా పాలించారు. చివరి చోగ్యాల్ అయిన పాలడెన్ థోండప్ నామ్గ్యాల్, సిక్కిం నియంత్రణ భారత్ చేతుల్లోకి వెళ్లకుండా అడ్డుకోవడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నించారు. కానీ ప్రజలు మాత్రం భారతదేశంలో కలవాలని బలంగా కోరుకున్నారు.
స్వయంప్రతిపత్తి నుండి రక్షణ వరకు: స్వాతంత్య్రానికి ముందు సిక్కిం ఒక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన రాజ్యంగా ఉండేది. బ్రిటిష్ వారితో ఉన్న ఒప్పందం ప్రకారం.. అంతర్గత పరిపాలన రాజు చూసుకుంటే, రక్షణ మరియు విదేశీ వ్యవహారాలను బ్రిటిష్ ఇండియా పర్యవేక్షించేది. 1947లో భారత్కు స్వాతంత్య్రం వచ్చాక కూడా ఇదే పరిస్థితి కొనసాగింది. 1950లో జరిగిన ఒప్పందం ప్రకారం సిక్కిం భారత్ యొక్క ‘సంరక్షిత రాష్ట్రంగా’ (Protectorate State) మారింది.
చైనా కుట్రలు – భారత్ ధీటుగా సమాధానం: 1962 భారత్-చైనా యుద్ధం తర్వాత, సిక్కింపై చైనా తన హక్కును చాటుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. 1967లో చైనా సైనికులు సిక్కిం సరిహద్దుల్లోకి చొరబడగా, భారత సైన్యం వారిని సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టింది. దీనినే ‘చోలా ఘటన’ అని పిలుస్తారు. ఆ సమయంలోనే సిక్కిం ప్రజల్లో రాజరికంపై అసంతృప్తి మొదలైంది.
ప్రజా పోరాటం – భారత్ రంగప్రవేశం: 1970 నాటికి సిక్కింలో చోగ్యాల్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి. సమానత్వం లేకపోవడం, భూస్వామ్య నియంత్రణపై జనం ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. 1975 ఏప్రిల్ 4న రాజు పుట్టినరోజు వేడుకల సమయంలోనే పెద్ద ఎత్తున అల్లర్లు మొదలయ్యాయి. పరిస్థితిని అదుపు చేయలేక రాజు చేతులెత్తేయడంతో, భారత ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగి సైన్యాన్ని పంపింది.
భారత సైన్యం రాజప్రసాదాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంది. అప్పటి సిక్కిం ప్రధాని కాజీ లెండప్ దోర్జీ విలీనం కోసం సిఫార్సు చేయగా, 1975 ఏప్రిల్ 14న ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరిగింది. ఏప్రిల్ 26న ఫలితాలు వెలువడగా, మే 16న సిక్కిం అధికారికంగా భారతదేశంలో ఒక రాష్ట్రంగా ప్రకటించబడింది.
సిక్కింలో మతపరమైన పరిస్థితి: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, సిక్కింలో హిందూ మతం అత్యధికంగా ఉంది, ఆ తర్వాత బౌద్ధమతం ఉంది. సిక్కిం సంస్కృతిపై బౌద్ధమతం (వజ్రయాన శాఖ) ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. క్రైస్తవ మతం కూడా ఈ ప్రాంతంలో వేగంగా విస్తరిస్తున్న మూడవ పెద్ద మతంగా ఉంది.