న్యూఢిల్లీ: బీహార్‌లోని ముంగేర్ జిల్లాకు సిగరెట్ పరిశ్రమతో శతాబ్దాల నాటి అనుబంధం ఉంది. 1907లో ఇంపీరియల్ టొబాకో కంపెనీ (ప్రస్తుతం ITC లిమిటెడ్) ఇక్కడ తన మొదటి ఫ్యాక్టరీని స్థాపించింది. విశేషమేమిటంటే, టాటా స్టీల్ మరియు ITC ముంగేర్ ఫ్యాక్టరీ.. ఈ రెండూ ఒకే ఏడాదిలో స్థాపించబడ్డాయి.
అయితే, గత దశాబ్ద కాలంగా సిగరెట్ల ధరలు విపరీతంగా పెరగడం ఈ చారిత్రక నగర గుర్తింపును మసకబార్చింది. ఈ ధరల పెరుగుదలను తట్టుకోవడానికి ముంగేర్ ఒక అక్రమ మార్గాన్ని కనుగొంది. నేడు ముంగేర్ నకిలీ సిగరెట్ల తయారీ మరియు అక్రమ రవాణా చేసే సిండికేట్లకు ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది.
ఇక్కడి స్థానిక సిండికేట్లు చాలా తెలివిగా పనిచేస్తాయి. చిన్న వ్యాపారులు, ఏజెంట్లు ప్రముఖ బ్రాండ్ల ఖాళీ ప్యాకెట్లను 1 నుండి 1.5 రూపాయలకు కొనుగోలు చేస్తారు. ఈ అసలైన ప్యాకెట్లలో ముంగేర్‌లోని అక్రమ యూనిట్లలో తయారైన నకిలీ సిగరెట్లను నింపుతారు. వీటిని బీహార్‌తో పాటు జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్ మార్కెట్లలో విక్రయిస్తారు. ఇవి అసలైన వాటి కంటే చాలా తక్కువ ధరకు లభించడంతో, తక్కువ ఆదాయం ఉన్న వారు వీటిని సులభంగా కొనుగోలు చేస్తున్నారు.
పోలీసుల నిఘా.. కోట్లలో స్వాధీనం డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) మరియు బీహార్ పోలీసులు ఈ వ్యవస్థీకృత నెట్‌వర్క్‌ను ఛేదించే పనిలో ఉన్నారు. ముంగేర్ ఎస్పీ సయ్యద్ ఇమ్రాన్ మసూద్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. గత నెలలోనే పోలీసులు సుమారు 4 లక్షల నకిలీ సిగరెట్లు మరియు 85 లక్షల రూపాయల నగదును స్వాధీనం చేసుకున్నారు. గణాంకాల ప్రకారం, 2025లో ఇప్పటివరకు 3.7 కోట్ల రూపాయల విలువైన నకిలీ సిగరెట్లను పట్టుకున్నారు. పోలీసుల దాడులు పెరగడంతో చాలామంది అక్రమ వ్యాపారులు జిల్లా విడిచి పారిపోతున్నారు.
ఫిబ్రవరి 1 నుండి పెరగనున్న ఎక్సైజ్ సుంకం ఫిబ్రవరి 1, 2026 నుండి సిగరెట్లపై ఎక్సైజ్ సుంకంలో పెద్ద మార్పు ఉంటుందని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఇప్పుడు ఈ రేటు 1,000 సిగరెట్లకు 2,050 రూపాయల నుండి 8,500 రూపాయల వరకు (సిగరెట్ పొడవు ఆధారంగా) ఉంటుంది. ఇది 40% GST కి అదనంగా ఉంటుంది. ధరలు మరింత పెరిగితే అక్రమ సిగరెట్ల వ్యాపారం మళ్లీ పుంజుకుంటుందని యంత్రాంగం ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది.
తుపాకుల నగరంలో అక్రమ దందాల నీడ ముంగేర్ కేవలం సిగరెట్లకే కాదు, చారిత్రక ఆయుధ తయారీ పరిశ్రమకు కూడా ప్రసిద్ధి. 1762 నుండి ఇక్కడ లైసెన్స్ పొందిన తుపాకుల ఫ్యాక్టరీలు నడుస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం 37 ప్రైవేట్ ఫ్యాక్టరీలు పని చేస్తున్నాయి. అయితే, అక్రమ ఆయుధాల తయారీ (నాటు తుపాకులు) మరియు ఇప్పుడు నకిలీ సిగరెట్ల వ్యాపారం జిల్లా ఆర్థిక వ్యవస్థకు, శాంతిభద్రతలకు పెద్ద సవాలుగా మారాయి.